100 Jaar Vandermarliere: Hoe Voorkom Je Dat Jouw Generatie De Sigaar Is?

Ik ben Fred van der Marlieren, derde generatie sigarenmaker in Vlaanderen en u luistert naar Ben's Mentors. Voor we beginnen, welkom. En dankjewel om week na week naar deze show te luisteren en te kijken. Dat betekent de wereld voor ons. En het is ongelooflijk wat we al met Ben's Mentors hebben kunnen doen. Maar vooral, het voelt alsof we dan nog maar aan het starten zijn. We gaan nog zoveel waarde voor jou creëren. En het zou jammer zijn als je daar iets van mist. Dus volg Ben's Mentors op dit platform en klik op het belletje om een melding te krijgen bij elke nieuwe aflevering. En als je geniet van deze gesprekken, zou het me een enorm plezier doen als je ook een rating kan geven. Dit vraagt maar 10 seconden en helpt ons samen groeien naar nog betere content en nog meer topgasten. Dankjewel en geniet van het gesprek. Dag Fred. Hey, goeiemorgen. Ik ben heel blij om hier te zitten. Het is een podcast dat al jaren in de maak is. Het zaadje is drie jaar geleden of zo geplant geweest. Toen had ik ooit met Tommaso Perdoni, ook mijn eerste gast ooit op de podcast, naar de sigarenbeurs in Dortmund geweest. Om daar kostuums te komen voorstellen aan jouw team. Je hebt een fantastisch verhaal, maar het gaat veel verder dan jouzelf. Voordat we in jouw verhaal duiken, ben ik heel benieuwd naar de cijfers. Ik start het gesprek graag met cijfers. Wat is de schaal van jouw bedrijven? Hoeveel sigaren verkopen jullie? Hoeveel mensen werken er? Hoeveel omzet draaien jullie over de groep? We zeggen altijd dat we met meer dan vijfduizend cortésiëns of familieleden zijn. Maar in feite zijn er meer dan achtduizend. We trachten daar altijd de schaal wat te beperken, omdat we in sommige landen met contractbusiness zitten, waar we niet van weten hoe dat uiteindelijk doet. Maar het is nu toch wel al een paar jaar zeer stabiel op dat nummer. Wij maken 450 miljoen machine-made sigaars, machineel gemaakte sigaartjes. We zijn daar niet zo openbaar over, omdat uiteindelijk voor ons detail niet alleen het belangrijkste is. We zijn daarmee wereldwijd actief, hebben op vier plaatsen in de wereld eigen sites en fabrieken waar we mee werken. En ja, goed, onze global omzet rapporteren we in feite ook niet. Maar laat ons zeggen, de Belgische is 80 miljoen en daarmee zitten we niet aan de helft. Wauw. Dat was enkel het sigarendeel. Jullie doen veel meer dan dat met de familie. Daar zullen we het straks nog over hebben, maar laten we het eerst hebben over het ondernemersverhaal. Wat is het verhaal van het familiebedrijf dat startte bij je grootvader in de jaren 1926 ongeveer? Exact. Honderd jaar geleden. Ja, uiteindelijk vind ik het een mooi moment. Nu zit je honderd jaar later en zit je vooral hier in Gent, in de wereld van de start-ups. En zijn we trots dat er weer ondernemerschap is en mensen met nieuwe ideeën komen om nieuwe dingen te doen. En dat is dan heel vaak nu op technologisch vlak. Hij was eigenlijk in die periode ook een echte purso ondernemer die met iets nieuws kwam in zijn dorp.

Dus nu is de wereld een dorp geworden. Vroeger was de wereld nog een eenschakeling van dorpen. En hij was koster. En hij zag wel... Let op, dat zijn zaken die ik veronderstel. We hebben dat niet geschreven in zijn dagboek. Maar uiteindelijk, de inkomsten als koster daalden. De kerk was een fantastisch bedrijf in 1800, waar je veel geld kon verdienen, volgens mij, als je koster was. Ik ben heel jong, maar wat is een koster? Een fantastische vraag. Ik ben blij dat je mij dat stelt. Een koster is iemand die het orgel bespeelt in de kerk. Dus die had in feite... Hij had een pastoor. Een zeer belangrijke functie in de kerk. En de koster had ook wel een zeer belangrijke functie in de kerk zelf. Maar uiteindelijk, ja, inkomsten dalen. De kerk soms als bedrijf zien, vind ik ook wel fantastisch. Het bestaat al 2000 jaar en ze hebben veel domme dingen gedaan. Maar het is natuurlijk een unfair manier om het als bedrijf te zien, omdat de insteek erachter heeft een andere ideologische background. Maar toch hebben ze bepaalde zaken ook gedaan die vooruitgang gebracht hebben aan maatschappijen. Anyhow, begin 1900 daalt dit. Hij zoekt ander werk. Hij opent een winkeltje in een kleine gemeente, in Moen. En in dat winkeltje verkoopt hij zaken die nog niet verkocht werden. En dat waren in feite meer specerijen. Dus zaken die van verder kwamen. Dus geen echte boerproducten, bij wijze van spreken. Waaronder dus ook sigaren. Ik denk dat hij dat winkeltje, we hebben er ook niet de precieze data van, maar in 23, 24 was het. En in 26, dat zijn we wel zeker, heeft hij in feite twee machientjes gekocht om handmatig, maar dat draaide, dus dat we hem ook de machine noemen, een sigaar te maken. Waarom? Je verkocht zicharen, je verkocht er veel en je had er wel finesse voor en interesse in dat product en je wou dat zelf maken. Ik vind dat nog altijd een ongelooflijke stap. Weet je wel, dat is echt van, ik heb een winkel, ik verkoop boeken en ik zal boven een drukkerij starten. En dat is een, er moet toch ergens iets in je hoofd zijn die je een klik geeft om dat te doen. Hij heeft dat gedaan op zijn eigen zolder. Hij is dan naar zijn buurman geweest en gevraagd, mag ik uw zolder gebruiken? Ze hebben een gat gemaakt tussen de twee muren, opengebroken. Hij heeft dan de twee zolders mogen gebruiken. Dat gebouw bestaat nog steeds en je ziet nog steeds de ingang. Aan die kant was er ook een gat, aan de linkerkant dan. En daar moest de tabak met balen via een katrol naar boven gebracht worden. En daar, ja, met twee, vier mensen werden sigaretjes gemaakt en verkocht. Tien jaar later is hij verhuisd naar Geestert en hebben ze daar echt wel voor de eerste keer een fabriek gebouwd met de nieuwe woonst dan in feite aan, waar dan mijn grootmoeder groot geworden is. Allee, maar waar mijn grootmoeder dan in het verhaal gekomen is.

en een groot gezin gebouwd heeft. Dus ik zeg altijd, ze hebben gewerkt dag en nacht. Maar het is ongelooflijk, ja. Als je die periode ziet, let op. Tussen de twee wereldoorlogen een beetje. De Roaring Twenties aan de ene kant, maar aan de andere kant ook wel de Big Depression. Dus volgens mij zeer labiele tijden. Ik denk dat ze gelijkaardig zijn met nu. Maar ook met voorspoed, met drive en met geloof. En met mogelijkheden. Dus ze zijn wel op korte termijn redelijk veel gegroeid in die periode. En die acht kinderen vind ik ook wel iets die ongelooflijk is. Als je dat inbeeld op vandaag. Mijn vader was de jongste van acht. Zijn zus was zijn doopmeter opgegroeid door de broers en de zussen. De fabriek was ernaast. Iedereen was erbij betrokken. Het was echt wel een familiebedrijf. Zoals er vele waren in Vlaanderen. Maar met een 100% betrokkenheid van iedereen. Ja, verder in het verhaal horen we vooral de naam van jouw vader terug, Guido. Ja. Hoe is dat dan verlopen? Je hebt acht, niet jij, maar je grootvader heeft acht kinderen. Absoluut, ja. Hoe bepaalt u dat in verdigheid in familiebedrijven? Hoe is dat geëvalueerd? Ik vind het een mooi toonbeeld van hoe het in Vlaanderen er volgens mij in die periode vaak aan toegeweest is. De oudste werd missionaris. Was eigenlijk toen de tijd een mooie functie, ik zal het zo zeggen, of iets dat je kon doen. Dus je studeerde en daarna vertrok je dus. En hij vertrok naar Zairen. Ze heeft daar zeker 30 jaar gewoond, 40 jaar. Ze hebben daar een missie opgericht. Als je die beelden ziet van die missie, dat waren echt ook entrepreneurs. Uiteraard, ja, ze bouwen een kerk. Ze hebben daar een prachtige school gebouwd. Sportterreinen, huizen, lopend water gebracht. Echt in feite rondom. Die kerk misschien, maar echt een zeer mooie ding gedaan. Maar uiteindelijk was dat dus zeer duidelijk. Die was pater, mag ik het zo zeggen. En dus hij was niet in het bedrijf actief. Daarnaast waren er twee zussen, oudere zussen. De ene was gehuwd met een arts, verhuisde voor een tijdje naar Frankrijk, dan naar Oostende. Was in het begin zeker actief in het bedrijf, heeft daar geholpen met facturen te maken en zo. Maar is dan haar man gevolgd. was niet meer in het bedrijf actief of zelfs aandeelhouder. En hetzelfde met een andere zus die met iemand anders getrouwd was, die in Warachem verhuisde, die had dat ook niet gedaan. Van de anderen, dat schiet er nog vijf over, waren er vier broers actief en één schoonbroer. en mijn vader was de jongste dus uiteindelijk die oudere broers die hebben één voor één een taak genomen binnen in het bedrijf de oudste broer de schoonbroer en de broer die zijn in feite alle twee op de baan gegaan en één ervan moest het oosten van België doen dus hij is verhuisd naar Brussel

Ik vind dat nog altijd wakko ideeën. Dat je je inbeeld... Het is tegen dat de auto reed zover niet. Dus als je wou verkopen in Brussel, of je wou verkopen in Antwerpen of in Limburg, dan ging je gaan wonen in Brussel. En het was niet van... We gaan dat uit Kortrijk doen en ik zal de autosnelweg nemen. Er waren geen autosnelwegen. Hoe snap je? Dat is echt... Ik vind dat de snelheid... We spreken hier over mijn familie. Honderd jaar, dat is veel, maar ook niet veel. Dus goed, zij waren echt puur sans-verkopers, die deden dat ook fantastisch. En dan hadden we een andere broer, een onke Frans, die erbij kwam. De eerste waren twee onke Marcelles, dan onke Frans. En onke Frans heeft in feite altijd hem ingezet op het product. En die werd tabaksinkoper. En de melangeur, de bijdere melangeur. Dus hij was actief in contact met traders die hier rondkwamen om tabak te verkopen. Dat waren veel Nederlanders, omdat bij ons dat veel Nederlandse tabakken waren. Ze kwamen uit de kolonies van Nederland. Tabak kwam initieel uiteraard van Midden-Amerika. De Spanjaarden hebben het binnengebracht. Via Frankrijk in onze kontrijen beland. En de Nederlanders zijn het begin kweten in Indonesië met succes. Het is nog steeds kwalitatieve tabak die vandaan komt. Het is binnengekomen en de Nederlandse handelaars, zoals we ze kennen, die zo goed zijn. Het is nog een visie voor mij, voor de toekomst, hoe ik mijn kinderen wil opgroeien. Daar kom ik misschien straks op terug. Maar uiteindelijk, zij waren fantastische traders, verkochten tabak aan ons en Onke Frans was de tabaksverkoper, of koper en de melangeur. En hij heeft dan ook later veel gereisd naar Indonesië en naar alle tabakslanden. En dan heb je Onke William, en Onke William was de man die eerder het magazijn deed en dingen. En dan komt mijn vader daartoe. Als jong snottaapje, hij had gestudeerd, hij had marketingstudies gedaan. Ja, en uiteindelijk zijn alle stoelen bezet. En wat ik denk dat hij goed gedaan heeft, en wat ik wel interessant vind binnen een familiebedrijf, dat is inderdaad kijken van... Waar kan ik added value brengen zonder dat ik op de toren ben of zoiets? Nogmaals, verhalen van het verleden zijn altijd moeilijk om te analyseren, omdat het echt de waarheid is. Dus ik probeer een beetje mijn analyse te maken. Maar ik had echt het gevoel van... Ja, hij moest niet beginnen verkopen in België. Hij moest hem niet in de productie beginnen moeien. Hij moest hem niet in het magazijn beginnen moeien. Hij had wel een finesse voor marketing en sales. Dus in feite heeft hij gezegd van, laat mij de sales doen buiten België. Oké, I don't step up, but I want to stay. En ik geloof in een merkenbeleid. Ik zou zeer graag werken aan merken. Dat zijn twee elementen die mijn vader echt heeft binnengebracht in het bedrijf. Goed, hij heeft inderdaad eerst begonnen. Luxemburg was ons eerste exportland. Tenerife tweede, omdat dat een Belg was die naar Tenerife reisde, of de Canarische eilanden.

Dus in feite wel grappig hoe die dingen groeien, beetje bij beetje. Wat hij wel ziet, is dat doordat hij dat deed... We zijn dan in Frankrijk begonnen. En dan hebben we ook twee overnames kunnen doen in de jaren 70. Die ook in Frankrijk ons enorm versterkt hebben. En die overnames waren voor mij... Dus de eerste generatie, heb ik gezegd, dat was de entrepreneur van Gent. De tweede generatie heeft echt... grote risico's genomen bij die overnames. Eén overname was Neos in Hansamen, nog steeds een site waar wij sigaren maken. En in die overname in Hansamen, dat was David die Goliath overnam. Dat was bijna een bedrijf die groter was dan het onze. En de bankier wou ons niet ondersteunen, omdat hij zei van jongens, gaat dat er voor galopperen? Dat kan niet, hoe of wat? Nu, mijn vader heeft de bankier kunnen meenemen, is gaan kijken, heeft getoond van kijk, dat zijn onze machines, dat zijn hun machines. Als wij onze sigaren op hun machines maken, zullen we het goedkoper maken, we zullen meer winst maken, we zullen dus sneller kunnen terugbetalen dan we nu doen. En door een ondernemersverhaal neer te leggen bij de bankier, heeft hij die lening kunnen binnenhalen en hebben ze dat kunnen afbetalen. Ik denk dat de bankiers later nog veel ondernemersverhalen gehoord hebben, maar die misschien niet gelukt zijn, waardoor dat nu minder lukt. Ik vind als ondernemer is het nu wel... Je moet ook je verhaal neerleggen en het gaat over je businessplan en dit en dat. Het gaat heel vaak over cijfers, maar weinig over de knowledge of de... Het is jammer dat een bankdirecteur... weinig echt in je bedrijf kan komen om het te bezoeken en te onderzoeken. In ieder geval, grote stap gezet. Directe merk, Neos. In het andere, in de jaren 70, Taf en Cortis gekocht. Dus nog twee merken. Cortis veranderd naar de blauwe kleur. En dat waren echt voor mij topjaren. Zeker, ik bedoel aan mijn vader, dat hij die blauwe kleur gebracht heeft. Want... Niemand had er een blauwe kleur binnen in het sigarensegment. Dus het schap lag vol met, laat ons zeggen, als alle cola's rood zijn, dan bracht hij plots een blauwe cola. En natuurlijk zegt iedereen die rode cola heeft van, maar dat is zot, want cola is rood. Maar daardoor sprong hij uit. Het was een ander type verpakking. Het was high class. En mits de juiste reclame te kunnen maken, links-rechts, was dat voor mij het eerste echte merk dat we creëerden. Want de definitie van een merk is altijd moeilijk, maar is echt iets voor mij waar mensen een premium price voor betalen of alvast niet doordat er een ander gelijkaardig product goedkoper is per se onmiddellijk dat andere product gaan nemen, maar wel standvastig blijen en vertrouwen geven aan hun merk. En ik vond dat... Ja, bon, dus daar... Mijn vader heeft daar een beetje de fond gelegd van een groei die daarna gevolgd is, die zeer belangrijk was. Hij was de jongste, dus hij groeide mee, maar zijn ouders werden ook ouder. En ze hadden...

In die generatie, grote overnames gedaan, dus groot risico genomen. Voor mij export als een belangrijk element. En als derde, eigenlijk een charter avant la lettre. Nu, de dag van vandaag, zijn er al, gelukkig echt, is dat al veel logischer om dat te hebben als familiebedrijf, om goede afspraken te maken. Zij hadden goede afspraken zonder ze per se neergeschreven te hebben of daarover... grote dingen, grote boeken te schrijven. En het was redelijk simpel. Als je 65 jaar wordt, dan verkoop je je aandelen aan de andere aandelenhouders. En als je kinderen hebt, mag er maximaal één kind van je tak actief worden in het bedrijf. Maximaal één? Maximaal één. Is dat de juiste... Ik denk dat er geen juiste bestaat. Ik ga het zo zeggen. Ik denk dat dat zeer moeilijk is. Ik denk dat alle situaties anders zijn. Maar het is er één. Het is een afspraak. En ik denk dat het feit dat je een afspraak hebt, dat dat zeer belangrijk is. Nogmaals, iedere situatie is anders. En je kunt er, nogmaals, met mijn neven en mijn nichten over babbelen om te zien of dat een slimme of geen slimme was. Het enige wat ik kan zeggen, is dat we nog jaarlijks samenkomen met de familie. We hebben een familiefeest waarin alle neven en nichten samen zijn. En we hebben nog steeds een familiebedrijf. Dus brengt dat emotie met zich mee? Maar honderd procent. Ik bedoel, zeker, dat zijn geen gemakkelijke tijden. Maar als het familiebedrijf voorspoedig blijft doorgaan, blijft er op een bepaalde manier toch een gevoel van trots over. Ja, maar we were slash are still part of this. Dus dat was die generatie waar mijn vader dan de jongste van was. En die in dit final het meest trok. En daardoor misschien het meest in de spotlights gestaan heeft. Ja, dus je vader was de jongste. Hij heeft het bedrijf naar een nieuw niveau gebracht. Met een mooie visie. En al heel ver vooruit, denk ik. Wat ik wel chic vind. Jij bent ook de jongste. Ja. Ja. Maar bij jullie, de kinderen, zit bijna iedereen in het bedrijf, klopt? Niet honderd procent, off the record. Neem mij eens mee door die overgang naar de derde generatie. Naar de derde generatie, goed, ja... Weet je, daar zitten we nog met frisse overhangen, ik ga het zo zeggen. Waardoor dat, laat ons zeggen, niet noodzakelijk is om alle grootste details op tafel te leggen. Maar daarnaast hebben we nog steeds met de familie, met mijn twee zussen en ikzelf, een family office waarbij we, onder andere Jules de Strooper, in onze handen, laat ons zeggen, gekregen hebben en met veel trots trachten verder aan te bouwen. maar we ook andere zaken doen die mijn vader al geïnitieerd had in zijn jeugdjaar. Ja, over jeugdjaren gesproken, het is weinig mensen gegeven om in een ondernemersfamilie op te groeien. Ik denk dat dat ook niet altijd het makkelijkste is. Hoe was dat voor jou? Hoe was jouw jeugd?

In eerste instantie vind ik het zeer goed dat ik geleerd heb om te horen dat ik een happy sperm ben. Ik heb echt goed geprobeerd in mijn hoofd te enten van... Er zijn er niet veel, het is niet altijd gemakkelijk, maar het is aan de andere kant ook een geluk. Ik denk wel, ik ben op een zacht kussen gevallen en ik ben daar mij bewust van, laat het mij zo stellen. Hoe was het? Nogmaals, de leeftijdsverschil, dus mijn grootvader was vijftig als mijn vader geboren werd. Mijn vader was 40 als ik geboren werd. Dus er is wel een enorme gap. Als je vader 40 is, dat hij geboren wordt. Als hij 10 zit, is hij 50. Als hij 20 zit, is hij 60. De manier van opvoeden was echt wel anders tussen mijn zussen en ik. Ik denk dat mijn zussen een strengere opvoeding gehad hebben dan ik. En ook veel paden hebben moeten even lopen die voor mij dan al even gelopen waren. We hebben allemaal bepaalde dingen zeker gemeen. We zijn van jongs af aan... We zeggen vaak, the cigars are in our veins. En daardoor is ook de emotie, de verbondenheid bij het product zo groot. Ja... Als we allemaal 15, 16, 17, 18 jaar waren, vakantiejobs, vanaf dat er mensen kwamen eten, moesten we helpen, rondgaan met sigaren, mensen bedienen, mijn zus, vakantiejobs in de airport hier, mijn andere zus, alle twee naar Amerika, naar Ierland geweest. En dat was allemaal gelinkt met de sigaren. Dus ergens doorheen, door spekje, je leven, continu met hetgeen wat de familie doet. Nieuwjaar was bij Mimé van der Marlieren thuis naast de fabriek in haar huis. Dus je speelt met zussen, met negen, nechten hebben gespeeld in die fabriek tot en met. En dat was leuk, want later waren ze ook distributeur van verschillende producten. En onder andere Kougem en andere dingen. En dan kon je rondlopen. Dan kon je Kougem pakken en dingen. En ik heb daar, laten we zeggen, weinig mee meegemaakt. Ik scheelde meer dan vijftig jaar met mijn oudste neef. Dus uiteindelijk kwam ik overal wat achter. Dat is... Aan de ene kant kun je zeggen, vaak, mijn vrouw is een enig kind thuis en sommige dingen waren gelijklopend. Soms zei je een beetje, zij is het wel, een bepaalde eenzaamheid. Maar aan de andere kant, in een enorme grote groep, waar je als klein manneke zeker een soort van verwenderij over je gaat krijgen. Dus het is een combinatie, het is een warm... Ik heb een warm nest gehad met veel ondernemerschap.

Was mijn vader veel weg? Ja, hij was veel weg. Ik bedoel, als ik over Grison ga babbelen, elke zaterdag voormiddag was hij weg naar Grison. Ja, boh, het is namiddag, zingt hij aan voetbal. Oké, mijn mama was wel meer thuis, dus ik had een schitterende moeder ook, die jammer genoeg gestorven is. Dus die link was super. Er was een warm nest. En mijn vader, het moment dat de rapporten er waren, dan stond hij er. Ik bedoel, het was zeer resultaatsgericht. Maar het keeps you sharp, denk ik. Ik zal eerlijk zijn, naar de opvoeding van mijn eigen kinderen ook. Dat is iets die voor mij... Ja, wil ik tijd maken? Ja. Is dat meer dan dat mijn vader deed? Ja, maar op een bepaalde manier is het ook zo, ze moeten hun eigen leven leiden. Je moet ze ook niet overal bij het handje nemen om naartoe te gaan. Ze moeten zelf trial and error doen, maar ze moeten wel duidelijk maken dat als het error is, dat het error is. Ik ben er misschien ouderwets in, maar tot nu toe voel ik mij daar zeer gelukkig in. Dan voorbij die jeugd. Uiteindelijk start je ook in Grison. Maar daarvoor, je hebt een jeugd waarbij je opgroeit in een ondernemersfamilie, waarbij je daar heel veel leert waarschijnlijk. Dan ga je studeren. Hoe ziet die periode eruit? Van jonge twintiger die de wereld ontdekt en die dan in het familiebedrijf rolt. Bijna opgroeien. Een warm nest. En in een warme gemeente. Dus ik ben in feite... Ik woonde in Vechten. Dat is echt een molecule, ken je misschien. Vechten ligt daarin. Nee, ik wil het maar zeggen. Het is klein, maar het is fantastisch. Een zeer toffe gemeenschap. En ik ben daar in feite, tot mijn achttien, was mijn wereld Vechten en Waregem. En niet veel meer dan dat. Veel mensen zeggen van... Ja, ook met mijn nichten of mijn zussen. Maar natuurlijk, het stond in de sterren geschreven dat je dat ging verder doen. Ja, ik kan zeer naïef zijn, maar dat was het voor mij niet noodzakelijk. Echt waar. Het is niet dat ik studies gekozen heb specifiek omdat ik de sigaren wil verderzetten. Ik heb in Waregem in Middelbaar gedaan. Oké, ja, Lativijskunde, mijn vrienden daar rond, dat was echt Waregem vechten. Het enige dat wel was, wat misschien een beetje anders door was, was als iedereen daarna naar Gent ging, wou ik echt wel naar Leuven. En mijn ouders waren veel pro de culac. Dan was het van, ja, allee, begin maar aan de culac, Fredje. En ik wou dat niet. Ik wou echt wel naar Leuven. Ik had mijn schoonbroer, wederom, 17 jaar ouder dan ik, zei van, vertel eens een verhaal. Allen van de Kulak en van Geeldenbazar, fantastisch. En dingen van in Leuven, bedoel ik. En ik wou gewoon naar Leuven. En dat was echt zoeken naar... Ja, maar wat is er in feite dat ik... En dan, handelsingenieur kun je doen in Leuven, maar niet in Kortrijk. En dus in feite die keuzes...

Oké, het was geen rechten, het was geen humane wetenschappen, met alle respect, het was geen arts. Snap je? Dus ik denk dat er onrechtstreeks inderdaad wel een... Ja, een ongekiemd zaadje was die ik van thuis meekreeg om eerder in die economische richting te gaan dan in een andere richting. Maar zonder dat dat echt heel actief geleid werd van dit moet je doen om... Snap je? Dat zat er niet achter. Het was... Het was van, je moet gewoon je best doen en trachten het maximale te halen wat je kunt behalen. En een wereld, en hij zegt van de jonge twintiger, voor wie de wereld open gaat, ja maar, dat is echt gebeurd. Bij mij, de dochter van Benauwer van Vechten was het schoonste meisje van de wereld. Weet je wat, het is een prachtige vrouw, maar uiteindelijk, ja, en plots gaat de wereld open, en dan was dat een beetje van oh my god, er zijn nog andere schone vrouwen, maar er zijn nog andere dingen, ik wil maar zeggen, er zijn De verkenning van Leuven en van... Ja, die bredere dingen. Ik heb dan Erasmus gedaan in Spanje. Dat was fantastisch. Dat was mega verrijkend. Dat was heel plezant. En ik zie me nog de eerste nacht liggen. Ik voelde de stress nog in mijn kot. Waarin ik echt lag. En dat ik zei van... Wow, what will this be tomorrow? Weet je wel, de grote unief. Ik heb een paar keer echt meegemaakt dat ik aan een grote deur stond. Nou ja, fysiek niet. Misschien ook mentaal grote deuren. Die uniefdeuren, die grote oula's. Maar in mij is veel respect. En echt van... Zo cool aan de ene kant dat ik dat hier nu mag doen. En dat je dan wel achteraf met trots kunt kijken van oké, ik heb de insight gezien, je ziet de pro's en de contra's, je ziet de dingen ervoor en daarna. Maar dat openduwen van die eerste deur was wel bij mij een mentaal actieve stap. Dingen die ik me echt actief nog herinner van, dat was heavy. Ik was mijn eerste jaar ook compleet gebeusd. Ik heb van alles gedaan. Of een studeertverzeker. Laat ons zeggen, ik ben van december, was ik mentaal nog te jong. Also possible. Ik ben soms voor de legerdienst van een jaar. Dat ging een verloren jaar geweest zijn voor mij. Maar was dat een verloren jaar? Ja, goed, uiteraard. Voor mijn ouders wel. Ik heb daar een brief van mijn vader gehad. Van jou welste. Zeer zware zomer gehad. En uiteindelijk, ja, bon, dan doorgedaan. Ik heb dan TW gedaan en... En dan wel door dat TW gefietst. En dat is wel gelukt. En een manier gevonden om mij erdoor te fietsen. En dat vind ik zo... Als ik denk aan de opvoeding van mijn kinderen, jongeren die binnenkomen in het bedrijf, vind ik dat ik die error mocht meemaken. En die error heeft mij op een nieuwe trial gezet die gelukt is. Ja... En natuurlijk, ja, ik heb dan geluk gehad misschien dat die tweede trial gelukt is, maar ik heb wel gewerkt ook. Ik bedoel, snap je, het is niet van... Het ging allemaal met de vingers in de neus. Nee. Allee, snap je? Ja, ik heb het eerste jaar gewoon te weinig gedaan. Ja, ik heb het tweede jaar meer gedaan. Maar het is altijd leuk om die balans te vinden tussen... Ja, laat ons zeggen, waar ligt de key om...

Niet met minimal effort, maximal succes. Dat is misschien wel overdreven, maar toch is er daar een element van waarheid in, denk ik. Dat je echt je best doet om te voelen van als ik dit en dit en dit nu doe, dan zal hoogstwaarschijnlijk dat ook lukken. Ja, je moet een keer tegen de muur kunnen lopen om dan te zien wat je wil kunnen, of toch om wakker te worden. Ik heb ook in mijn eerste jaar heel hard gefaald of toch meer andere dingen gedaan. Maar dan als je eraan zit in die zomer, dan zie je wel dat je het kunt. En dan kun je verder gaan. En dan gelooft je ook wel in jezelf dat je tot een goed einde kunt brengen. Een bericht van je host. Als founder of CEO ben je het gezicht van je onderneming. En een van je taken is om je bedrijf en je missie in de kijker te zetten. En als je vandaag nog niks doet met social content, dan mis je zoveel. Want om het vertrouwen van je doelgroep te winnen, moet je ze op regelmatige basis bereiken en moeten zij weten wat jij voor hen kan doen. Maar ik weet dat dat tijd kost en dat dat niet je core business is. En daarom doen wij exact dat voor ondernemers. Wij helpen jou aan een founder brand dat je zaak, omzet en impact doet groeien op een leuke manier en zonder al het werk. Elke dag opnieuw zie ik de resultaten die onze content voor ondernemers creëren. Meer info in de show notes. Ik zie hier dat je een sigaar vast hebt. Ik ging het voor iets verder in het verhaal houden, maar je hebt een sigaar van Oliva vast. Vertel eens het verhaal van die sigaar. Hoe en waar is die gemaakt? Die is handmatig gemaakt door mannen en vrouwen in Nicaragua. Met tawak die komt uit Nicaragua en sommige andere landen. Van op onze velden nu en van in onze fabriek. Goed. Maar dat was niet zo. We gaan terug in de tijd. We zijn in 2012. Ik heb een enorme zoektocht gedaan. Toen ik terugkwam van Sri Lanka... Toen ik terugkwam van Sri Lanka, heb ik in feite... de rondrit mogen doen, wederom de happy sperm, in Europa. Met echt gezonde interesse wou ik mijn concurrenten leren kennen. We zitten gelukkig in een sector waarin dat kan, maar ik denk dat dat in veel sectoren kan. Als ik nog een keer een generatie terugkeer, mijn vader zei, dat zijn schoonbroer, die vooral de verkoop deed, zei van, ik ga niet naar de federatievergadering, want al die concurrenten zitten daar. En eerlijk, in de winkel... Hé, probeer ik mijn sigaar te verkopen. En de week erop pakken ze mijn sigaar uit de trek en ze zetten hun sigaar in de plaats. Unfair competition. Het zijn geen leuke mensen. Hoe of wat. Mijn vader heeft de kracht gehad om die twee verhalen van elkaar los te koppelen. Dit is waar. Dit is lastig. Concurrentie, finaal, als je wil verkopen, als je tien luisteraars meer wilt hebben en iemand luistert naar een andere podcast. Ja, het is een concurrerend spel. Maar uiteindelijk, dat is de in the moment, in the zone, moet je dat zeker doen. Maar als je uit de moment, uit de zone bent, is het wel interessant om met je concurrenten te kunnen praten. Op een gezonde manier.

zonder prijsafspraak te willen doen of zonder over. Maar om ze te begrijpen en om te weten van... Goed, what's in it for them? Why are they motivated to do what they do? Ik bedoel, een beetje zo zaken te leren kennen. En daardoor hebben wij Neos kunnen overnemen. Omdat mijn papa Neos die mensen leerde kennen en wist dat er een generatie... overdracht kwam, die misschien niet zo gemakkelijk ging lopen, waardoor hij in feite die overname heeft kunnen doen. Eigenlijk, de rondreis bij een Europese fabrikant, het is nooit geweest om te zeggen, ik ga eens kijken en ik ga je een overpak. Het is altijd geweest uit gezonde interesse om te weten van... Hoe werken zij? Wat doen ze beter of minder goed? Ik heb een goeie mentor gehad. Toen ik in Sri Lanka zat, mijn directe baas, de operationele directeur van de SIGAR-groep, een Nederlander die van bij Philips kwam, keiharde vent, de Wim. De Wim zei van, als je een andere fabriek bezoekt, zorg dat je voor je eigen fabriek jezelf punten op tien kunt geven. Voor al die verschillende dingen die je doet. Maar bijvoorbeeld, in een podcast, wat is de kwaliteit? Wat is de dingen? Alles van je product tracht je te analyseren, geeft je zelf punten op tien. En dan ga je op bezoek met een ander en probeer je de anderen te analyseren op tien. En je komt zeker... Whatever. Normaal gezien, in de meeste gevallen, kom je elementen tegen waar een ander meer punten heeft dan je. En in feite is dat de leukste benchmark dat je hebt. Hij zit in je sector, in je markt. En uiteindelijk, je weet, het kan. Want hij doet het. Het enige dat je moet doen, is proberen te doen wat hij doet. En dan ga je van je eigen zes naar een acht of een negen. En kun je je eigen bedrijf proberen allemaal negens te maken. Is dat zo simpel? Nee. Maar het geeft wel een guideline en het geeft inzicht. Ook aan mensen die meewerken, in ons bedrijf bij wijze van spreken. Het is niet dat dat geïnstitutionaliseerd is, maar ik zou dat graag nog meer erdoor dringen, dat echt mensen die op zoek kunnen gaan bij anderen, of ze zien dingen, of ze zien dingen op beurzen, dat we dat actief opwerken om te weten van, ja, maar wat doet die andere beter? En vaak weet je het ook, maar door het op te schrijven, weet je van, als je dat dan jaarlijks een keer bekijkt, kun je zeggen, damn... Ik heb er nu nog niets aan gedaan. Dus op die manier alle fabrikanten... Bijna, whatever. Tientallen fabrikanten in Europa kunnen hem zoeken. Happy sperm. Mijn vader had een goed netwerk. Dus de feiten via dat netwerk dat kunnen doen. Daar zeer interessante gesprekken gehad, dingen gedaan. Maar ik miste passie. Allee ja, voor het product. Feiten ging het heel vaak over wetgeving, over hoe lastig het was... over de markt, de manier van dingen, winkeliers die stopten. Er was heel veel negativiteit die daar rondging. En ik kwam daar niet met kracht terug, maar eerder met demotivatie. Op dat moment was China een enorme opkomende markt in onze sector. Zijnde begonnen heel veel bedrijven akkoorden te tekenen met het Chinese staatsmonopolie. Dus ik zeg, damn, we miss the train. Ik zeg, nu, het is vertrokken, we gaan dat helemaal vergeten.

Ik heb in feite via een verkoper van tabak, die bij ons op bezoek kwam, dat ik tegen hem babbelde. Ik zei, ik zou graag een keer naar China gaan. Maar hij zegt, ja, een van onze mensen gaat naar China. En die bezoekt daar de vier grootste sigarenfabrikanten. Hij wil, dan ga ik je mee. Dat is op zich geen zo'n probleem. We zullen dat annonceren. Ik heb dat gedaan. Super interessante ervaring. Echt, first touch with inland China. Vond ik fantastisch. Maar weer al mega demotiverend. Die mensen kwamen in een fabriek terecht, die zeiden, wij zullen volgend jaar een miljard zegenen. Maar ja, een miljard, dat is... In Europa, geen één die één miljard... Misschien één die één miljard maakt, en nu twee. Maar vertrekst, maakt dat niemand een miljard zegenen? Dus dat was echt... En waar ga je dat doen? Ja, daar. Ga je helemaal niet gaan kijken. En kom toe, een leeg land. Hoe een leeg, het staat hier niets. Nee, we moeten nog de fabriek bouwen en we gaan ze maken. Ja, maar hoe ga je ze verkopen? Ja, maar wij worden dat kwotum toebedeeld van de overheid. Ja, schatje kerels. Ik bedoel, je doet dat voor je nummertjes en voor de overheidsquotum te halen, maar het is niet omdat je zegt, we maken de beste sigaar. Het is niet omdat je zegt, we hebben hier een truc gevonden, we hebben de tofste merk, we hebben de leukste way of talking. Dus, moet je eerlijk zijn, dat Chinees verhaal was echt iets dat ik zei van... Ja, dat zal het niet zijn. En ik zal ook niet tekenen met hen wat we dan een kortisdoosje hebben gevonden. Exact hetzelfde. Blauw, van lichtblauw naar donker. Exact hetzelfde. Maar een ander merk. SX noemde dat merk. En dan die kerel van die fabriek met de vertaler. Mooi, prachtig, mooi doosje. Ik kan niet zitten klagen van binnen. Ik zeg, een prachtig doosje, wat is dat? Ik ben in Frankrijk op reis geweest en ik heb er de azuurblauwe kust gezien en ik heb gedacht, dat is zeer mooi voor sigaren en ik heb dat meegebracht. Dat is het verhaal dat mijn vader altijd in de pers schreef hoe hij aan dat blauw doosje kwam. Dus dat is niet alleen het blauw doosje gekopieerd, maar ook het verhaal van mijn vader. Dus dat was echt van, oh kerels, dat is het niet. Nu, die kerel waarmee ik rondreisde, die tabak verkocht, zei van, Fred, you're at the wrong side of the world. Weet je wat, hij moet hier niet zijn. Hij moet naar Midden-Amerika. Daar, de passie die je zoekt, die je niet echt onmiddellijk gevonden hebt bij de Europeanen, die je niet vindt hier in China, maar die ga je daar afvond vinden. Oké, fair enough. Een jaar, twee jaar daarna, een trip geregeld naar... In 2012 was dat, dat weet ik nog. Een trip geregeld naar Centraal-Amerika. Drie weken. Zeker dertig, veertig fabrieken bezocht. Mooie verslagen gemaakt, een waar met anderen op weg. met die tabaksverkoper. Dus wij zaten daar actief bij. Wederom, het ene is de ja, ik was op zoek naar passie. B, ja, wij waren een bedrijf die alleen maar actief was in die machine-made cigars. Zijnde sigaren die in Europa gemaakt werden. En het is een logisch gevolg van de geschiedenis. En er is niets fout met machine-made cigars als ze gemaakt zijn op een faire en correcte manier. Zijnde, de 100% tabak, als het in feite gewoon een kleine sigaar is. Als het natuurlijk een verdoken sigaret is...

dan heb ik het er moeilijker mee. Maar als dat een kleine sigaret is, dan vind ik dat zeer fair. Maar wij waren niet actief in dat longflur-stuk, in dat handgemaakte stuk. Dat was echt een segment, we hadden dat geprobeerd, mijn vader had dat geprobeerd in de jaren 2000, zoiets, totaal mislukt. Wij waren de Volkswagen Phaeton. Had je dat ook niet gekend, nadat je een coaster niet kent? Maar de Volkswagen Phaeton was een mislukking bij Volkswagen, waardoor ze in Phaeton hebben geprobeerd een Audi A8 te bouwen onder het Volkswagen-merk. Tja, iemand die de prijs betaalt voor een Audi A8, wil geen Volkswagen. We hadden een beetje hetzelfde probleem. Cortez was een premium-merk, maar geen luxury, noem het hoe je wilt. Maar had niet de kracht in zijn merk om ook een longfler te zijn. Dus was mijn idee, oké, lessons learned, maar dan niet nog eens proberen. Laat ons proberen om misschien samen te werken. Omdat ik kende al één, twee mensen uit Midden-Amerika. Ik zat op een beurs en op een bepaald moment was er een winkelier in België Ik moet zeggen, een beetje van een blauze. Maar ja, sympathieke vent wel. Maar als hij bij ons kwam... We waren eigenlijk maar... De West-Vlaamse sigaren, makkelijk. En plots kwam er daar een handmade producer langs. Die ik in omhelzen, hermano, wist. En ik stelde die winkelier ook voor. Ik zei, hoe moet ik het kijken, die vent? Ken je hem? Ja, maar natuurlijk ken ik hem. En plots draaide de insteek van de winkelier een klein beetje tegenover mij ook. Van... Ah ja, het is niet zomaar een West-Vlaams winkeliertje. Je kent ook die mensen van daar, je kent ze duidelijklijk beter dan ik. En ik voelde van, oké, als ik dus wel succesvol ben in die longfilters, dan zou het misschien wel slim zijn om mij te linken aan een van die handmade producers. Dus de rondreis, insteek voor mij was, let's look, talk to people en zien waar het gevoel het beste bij zit. En een bedrijf waar we dus respect voor hebben. Maar vooral die bedrijven waar de connectie nog closer en denser is. En zo hebben we dus geprobeerd om met verschillende bedrijven te kijken van zijn jullie niet geïnteresseerd om een story of two families te doen? Samen een sigaar te maken. We blinden ze samen. Jullie maken ze. En wij verkopen ze in Europa, want wij zijn sterk in Europa. Voor die mensen daar, dat zijn allemaal Amerikanen. Europa dat interesseert. Europa is een complexe, ouderwetse, the old continent that is too complex to sell. And anyhow, sales are too small. US is what we aim for. Maar als ik een oplossing kan bieden voor die man, weet je wel, stuur gewoon een sigaar naar mij. Ik ga ze af van verkopen. Dan verkopen ze in Europa. Ze hebben geen last van al die stomme regelgeving, want ik los dat allemaal op voor hen. En ze zitten in Europa en het is ook nog altijd een beetje onder hun merk. Dus dat was de bedoeling. We waren finaal met twee mensen bezig met een ontwikkeling te doen. Waarvan één van de Oliva-familie. En uiteindelijk gingen we doorgaan met de Oliva-familie.

En ik had één ding gevraagd. Ik zeg, ja maar, promise me dat je, laat ons zeggen, als Oliva, zeker niet je bedrijf verkoopt binnen drie jaar. Want als dat voor mij een story of two families is, en we gaan elkaar huggen op de beurs in Duitsland, en plots zeg je weg, en is het een multinational, of is het iemand anders die mij niet wil huggen, dan heb ik wel een probleem. Dan mag mijn verhaal stoppen en moet ik weer herbeginnen. En zo heeft Oliva een feit met me op een bepaald moment gezegd van Fred, we gaan er mee stoppen. Groot onthoeging, want we zijn eigenlijk ons bedrijf aan het verkopen en we zijn zo goed als rond. En ja, bummer, onthogen leiding, blablabla. En op dat moment probeert, na een nacht of twee slapen, hij zegt, waarom zouden we het niet kunnen kopen? En dan een feitje dat hij probeert, gebaald, we hadden het, wat dan niet. En dan uiteindelijk finaal, in de tweede ronde hadden we het wel. En zo zijn wij tien jaar terug, exact, in juni 2016, trotse eigenaar geworden van Oliva. En heeft dat ons enorm geholpen, Ik zeg vaak, ik heb het geluk om de derde kader misschien aan de muur te zijn. En het enige dat ik moet doen, is een nagel slaan in de muur. Voor een vierde kader. En kinderen opvoeden die misschien zo'n kader kunnen dragen. En of er in die kader een foto van drie kinderen hangt. Van een van... Ik weet het niet. Maar uiteindelijk, ik zie met de enigste doelstelling is die nagel hard genoeg in de muur kloppen. Waardoor hij stevig hangt. En er is altijd een tussenperiode tussen generaties dat wat lastig is. In die tussenperiode, als we dat kunnen overleven, ga ik dat zo zeggen, dan kunnen ze die vierde kader er aan. En ik denk, dankzij Oliva, ben ik er wel mee ingeslaagd, of ja, zijn we er ingeslaagd om die nagel iets harder in de muur te slaan. Ja, mooi. Het is ongelooflijk hoe dat soort verhalen vorm krijgen van overgenomen worden door iemand anders dan toch door jullie als kleine Belgische speler in een mini dorpje in West-Vlaanderen dat dan zo'n grote sigarenfamilie overneemt. Wat betekent dat voor u als nederige Belg? In eerste instantie was het inderdaad hilarisch om die commentaren echt in Amerika te lezen, te horen van hoe? Zo van, wie? Waar zijn die man? En wat doen ze? En we hebben al veel voorbeelden in onze sector van bedrijven die overgenomen geweest zijn en die echt kapot gemaakt geweest zijn. Ja, bon values, misschien niet gerespecteerd, proberen dingen te doen. En het was echt van, oh my god, another one. Wat gaan ze zijn nu proberen? Ja, hoe voelt dat? Ik zou oneerlijk zijn om niet te zeggen dat er zeker een bepaalde trots meespeelt. En B, dat er een bepaalde, een iets hogere vorm van zelfzekerheid in mij geslopen is sinds dat dat gebeurd is. Maar ik denk dat de nederigheid van de Belg nog altijd...

Ik ben er nog altijd wel fan van. Om nu aan het dan te denken van, ik mag super dankbaar zijn, ik heb veel gehad, happy sperm, steun van de zussen om te kunnen doen wat ik gedaan heb. Dat momentum kunnen creëren en doen. En dan zijn er elementen die je zelf binnenbrengt om dat te doen, waarin je zegt van, je leert dan ook jezelf kennen. Ik ga eigenlijk zeggen, ik heb in de laatste 10, 12 jaar zeven basic personaliteitstesten gedaan. Maar door omstandigheden. Niet omdat ik er toen actief op zoek was, maar plots in het bedrijf. HR komt eruit van, we gaan insights doen. Ik denk, ik doe mee. Dan noemt een ander die vier letters. En dan, ik zit in de YPO, ik ben dan geraakt. Daar neem je geen gram mee, je moest er ook in. Feit doorheen, hoe mijn leven, ik verschillende, en ja, als je het eerste doet, ben je ook van, oké, thank you, weet je wel, leg ik langs de kant. Bij een derde, zeven gaan misschien over de leven zijn, ik heb er zeker vier. Maar bij een derde begin je wel eens zo een bepaalde lijn te zien. En, en... Uiteindelijk is het voor mij enorm veel trachten bij te leren over mezelf. Vooral om te weten wat ik goed kan en wat ik niet goed kan. En daar ben ik superblij om, omdat ik daar veel rust in mezelf bij vind. Om echt te kunnen weten van, oké, let that go. Of, als je er niet goed in bent, tracht je goed voor te bereiden, tracht dat echt te doen. En ik bedoel, put it on paper, tracht je lijnen te behouden en daar niet van af te stappen. Maar door ook absoluut te investeren en dan ook weer het geluk te hebben. Maar ik denk dat je dat ook wel zoekt in een cultuur en in mensen die top zijn. Dus als je nu bekijkt, de vrijheid die ik nu heb om hier op een weekdag van elf tot één met u hier te zitten... Ja, Ben, kijk, ik heb chance. Allee, snap je, ze zijn wel, ze zijn haar aan het maken, ze zijn haar aan het verpakken, ze zijn haar aan het verzenden, ze zijn haar aan het verkopen. En ik mag hier twee uur zitten babbelen over dat verhaal. Ja, lucky me. Maar op een bepaalde manier denk ik wel, mijn kracht ligt absoluut zeker binnen in onze wereld te trachten de juiste dingen te doen, te zien en dan ook, als ik ze zie, zoveel mogelijk in iets praktisch om te zetten. Maar... Ja, het is grappig. Weet je wat het ook is? Je hebt hier een stap genomen. Het komt zo aan een periode. Het is tien jaar terug. Dus gelukkig zijn daarvan... Die druk en die last van die grote schuld, die u uiteindelijk... Dat is het lastigste moment. Het moment dat je in schuld zit, dat je weet dat er nu iets gebeurt... Ja, kan het wel slechter aflopen. Die druk is nu even weg. En dat is nu een paar jaar dat die weg is. Niet dat er niets meer moet afbetaald worden. Er moet nog schulden afbetaald worden. Er wordt continu geïnvesteerd. Maar die druk is echt anders. En nu voel je... Er zitten misschien weer bepaalde zaken komende...

Het is niet dat iets die kleiner is dan jou, dat je moet overnemen. In welke taai je ook zit, is altijd een iets... Het risico is minder, hè. Maar natuurlijk bij Oliva ook. Dat was echt ook een risicovolle stap. Oh, een miljard. Dus nu, als je weer kijkt naar zaken die gelijkaardige taaien van u hebben... Ja, wil ik zeggen, dat is... Ik weet niet of ik banger ben geworden dan vroeger om zo'n stappen te zetten. Kijk, tien jaar geleden dacht ik er minder over. Zijn de stakes hoger? I don't know. Maar gevoel wel... Het is wel weer aan het komen. Het is wel weer aan het borrelen. En er gaat volgens mij nog een momentje zijn. En dan weet je het ook niet. Snap je wat er gaat gebeuren? Louis Jonkeren, die op een bepaald moment... Zij verhaal bij jou ook vrij mooi. Maar die op een bepaald moment hier de zetel van Fleerik Wintercircus verlaat. Om hem te smijten bij Aikido in Amerika. Ja, wat dat still een one-or-zero game is, bewijzen van Spree. Ik vind dat wel sterk hoor. Dan kun je even goed terugkomen met een zero game. Dat je zegt van, wat heb je nu gedaan? En ja, ik vind dat dat is... Het zotte, dat gaat waarschijnlijk weer ook afkomen. En zeg van, maar waarom doe ik dat nu? En dit wel. Het komt dan weer een moment en dan zeg je van, Freddy, jongen, het was zo gemakkelijk. Het was zo aangenaam in die zetel. Maar goed, het wordt dan saai waarschijnlijk. Het is dat ook wat Louis in ons gesprek zei, en waar dat hem ook voor staat, en waar dat denk ik veel ondernemers voor staan, Als het te comfortabel wordt, dan word je zo wat onrustig. En dan wil je naar de volgende stap, wil je weer die druk of de uitdaging gaan opzoeken. En uiteraard, als ondernemer wil je ook vaak groeien. En dat gebeurt niet in comfortabele situaties. Dus dan moet je jezelf weer gaan uitdagen om naar TVS te verhuizen. Dat is wel een heel groot stap. Maar om een nieuw product te maken of een nieuwe business over te nemen of de volgende stap in je groei te nemen. Het is ergens wel iets dat in de ondernemer zit. Ik vind dat ook wel iets moois. Inderdaad, ik heb het nog altijd moeilijk om mezelf echt als ondernemer te bestempelen. Ik vind dat dan die Valse of Belgische bescheidenheid misschien, maar ik zit er nog altijd veel rondom mij dat ik dat nog meer als ondernemer zie dan mezelf.

Maar alleszins, het gevoel spreekt aan. Ik ga het zo zeggen. Het is absoluut iets dat ik denk die daarin meespeelt. Je hebt je sigaar nu vast. Ik wil je er ook honderd procent van laten genieten. Ik ben ook benieuwd naar hoe zo'n sigaar wordt gemaakt. Hoe wordt zoiets gemaakt? Uiteindelijk is het een puur natuurproduct. Dus we starten bij het begin. We hebben een zaadje. dat zaadje wordt geselecteerd. Ook zeer belangrijk, want we hebben in feite echt een persoon die selectie van zaadjes doet en die ook crossbreeding doet van planten om ze bijvoorbeeld meer bestand te maken tegen ziektes en hoeveel. Maar ook om bijvoorbeeld nieuwe smaken te genereren. Dus het zijn geen GMO's, maar het is echt een natuurlijke wijze van kruisbestuiving binnen die planten. In Nicaragua. Dat is een Cubaan. Fantastische vent. Mooi verhaal. Als je een keer in Nicaragua zit, moet je dat zeker hebben zo. Dus dan heb je dat zaadje. Die plant staat negentig dagen in de velden. Wordt met enorm veel care behandeld. Omdat dat natuurlijk moet... Dat blad moet volledig blijven. Dat moet mooi volledig blijven, dat het later gebruikt wordt. Ga je het brengen naar een droogschuur. Daar droog je het op een natuurlijke wijze. En... En uiteindelijk, gewoon door wind te laten waaien, door die droogschuur, sommige momenten moet je een beetje stoken, maar het liefst van al is het echt met een natuurlijke airflow. En als die tabak droog is, dan ga je hem beginnen fermenteren. Het fermenteren duurt negen tot achttien maanden. Dat is afhankelijk van type tabak. En plantpositie op de tabaksplant. De tabaksplant heeft drie, vier verschillende plantposities, waarbij je zegt dat de bovenste of de onderste veel fijner, dunner, minder smaakvol is. De bovenste is dun, dik, dus very powerful, very greasy. Dat wil zeggen dat de bovenste iets langer moet fermenteren dan de onderste. Want als je het onderste te lang gefermenteerd hebt, is het verbrand. En die fermentatie is ook puur natuurlijk. Dus we smijten gewoon die bladeren op de noop. We gooien er water over. En uiteindelijk gaat de temperatuur natuurlijk stijgen. Dat zijn hopen van een meter en een half. Die hopen van een meter en een half, laat ons zeggen. Gewoon de warmte opnemen en dus laten fermenteren. In dat fermentatieproces gaat in feite de ammoniak die in de tabak zit, eruit. Dat gebeurt niet met andere tabaksproducten en gebruik je niet vaak gefermenteerde tabak, want dat is in feite een duur proces. Maar voor ons is dat super belangrijk, omdat dat wel zorgt voor een zachtere smaak in je eindproduct. En dan, na dat proces, dus we zitten intussen bijna al twee jaar verder, sinds dat dat zaadje geplant geweest is, gaan we beginnen met de sigaar te maken. En dan heb je daar een bunchero, die in feite de bunch neemt, de binnenkant van die bladeren, die lange bladeren zijn, die rolt rond een omblad, één blaadje, en dan er boven het dekblad doet, in feite het mooiste blaadje van de sigaar. Wat we zeggen, een sigaar is...

Bruin en lichtbruin of donkerbruin. Maar als je kijkt in de herfst, zijn er honderden kleuren. Van groen tot rood, tot whatever. Een tabaksblad kan ook al die kleuren hebben. Geel, maar we hebben geen gele sigaar. We hebben geen groene sigaar. Dus uiteindelijk heb je een enorme proces. Ook voor dat dekblad is het nog moeilijker. Je kijkt, gewoon binnengoed tabak kost 8 euro, 10 euro per kilo. Omblad kost er 15 à 25. En dekblad kost er 25 à 100 euro per kilo. Dus omdat dat zo selectief is, mag er geen haatje in zitten, geen crack in zitten. Dat moet echt mooi egaal zijn, geen spots. Er moet een enorm hard op gewerkt worden. Dus dan rolt die persoon dat, dan wordt in een vormwals gestoken. En dan werken ze dat. Dus de bunch wordt in een vormwals gestoken. Werken ze het af. En dan gaat die wederom in een ruimte om te gaan rusten. Tijd is een superbelangrijk element in ons verhaal. Het rusten... Daar in granel noemen we dat. Dat zijn allemaal losse sigaren die bij elkaar zitten. Die noemen we een tweede fermentatie. Ze gaan als een ziekteproces door. Op bepaalde momenten zijn ze een beetje ziek, smaken ze minder goed. Minimaal drie maanden, vind ik. Maar sommige van onze topsigaren liggen zes maanden in fermentatie. en zijn met de feiten er ook trots op, fermentatie, sorry, in die granel, te rusten om zeker te zijn dat die smaak zich even over de sigaar heeft vermonen. En dan pas wordt ze verpakt, wordt er een sigarenring rondgedaan, wordt die verpakt in de doos en wordt die in de trade verzonden. Dus we spreken over een periode, drie somme sigaren, vier jaar, sinds het begin tot het einde dat we mee bezig zijn. Dus we zijn meer en meer aan het kijken naar de klimatologische omstandigheden van sommige jaren. Dus ik heb nu, sinds we het overgenomen hebben, sigaren langs de kant gehouden. Nones, ik ben hier alleen maar secrets te vertellen. Maar oude sigaren langs de kant, om op een bepaald moment ook nog een keer een cross-smoking te doen van hoe smaakt een sigaar van 16, 17, 18, hetzelfde mélange, maar andere jaren van tabakken, een klein beetje zoals bij de wijnen. Het zijn wel zaken waar we meer naar kijken. Het is moeilijker om de smaakverschillen te ontdekken in sigaren dan wijnen. Het is nog altijd een rook die in je mond zit, die over dat wijn echt iets inslikt. Dat door je keel een sigaar moet stoppen aan je keel. Echt nooit inhaleren. En ik denk, het is moeilijker om die smaakverschillen te smaken, maar ik geloof wel dat we er goed aan doen om daar aan te werken, omdat ik denk dat dat een nieuwe vibe of ding kan geven binnen onze sector. Met dat het ook zo'n premium product is, vroeg ik mij ook af, net zoals je zei, of daar dan ook een jaartal op komen te staan als die jaren zo verschillen met het weer en het kan een keer mislopen. Misschien zo'n oogst, dus dat zijn wel allemaal zaken die een grote impact hebben op je oogst en op de uiteindelijke producten. Klopt, we hebben wel altijd twee jaar vooruit. van tabak. Wat dat wel helpt, het klopt, we kunnen een impact hebben op onze producten, maar stel dat we echt een zeer slechte oogst hebben en we hebben slechts een uitkomst van ik ga zeggen 50%. Ik ken geen oogsten waar er minder dan 50% van het beoogde resultaat gehaald is. Het haalt altijd wel iets.

dan weet je dat je daarop beter 150% aanplant. We hebben wel een time frame waarin we kunnen handelen die er anders niet is. Ik ga het zo zeggen. Of dat je een ander product niet hebt. Als je bij Jules de Stroop kijkt, dan werk je met boter. Je kunt die boter in een diepvries opslaan, maar je gaat geen twee jaar boter in een diepvries opslaan. Dus op een bepaalde manier hebben we wel het geluk dat we die tijd kunnen gebruiken. Maar ik vind tijd een prachtig element in ons verhaal. Omdat ik echt vind van heden ten dag, waar de snelheid zo hoog is, wordt tijd echt een precious good. En vaak zeg ik ook van, zie haren uiteraard, de schadelijkheid... Ik heb ook kinderen. Ik ben echt bewust bezig geweest in die periode, 2010, 2011, 2012, van, do I want to kill people? Weet je wel? Ik bedoel... zal mijn job zijn, I kill people. En ja, ik heb mij daarin verdiept. En voor mij, ik denk dat ik een product geef die een uur de connectie biedt, die ervoor zorgt dat je een gsm langs de kant legt, dat je eventjes wegdroomt en je hersenen tot rust kunt brengen. Dus ik denk dat ik... Ik heb al vaak gezegd dat ik denk dat we burn-outs vermijden door mensen een sigaren te laten roken. Ik heb er absoluut geen wetenschappelijk bewijs van, dus ik wil dat hier niet poneren. Maar het is wel iets dat ik geloof van... Zeker in die snelheid, in het leven waar die drukte rondom al die social media's en zaken die er rond hangen, echt rondom ons hangen, vind ik het wel zalig om een product te brengen waar dat tijd een cruciaal element is in het verbruiken ervan. We mogen dat niet rap roken. Ja, net zoals in het productieproces, waar de tijd ook een belangrijk ding is dat je het niet mag geruschen, is bij het gebruik daarvan ook geduld en rust iets mooi. Ja, klopt. Over roltabak gesproken, we hadden het daar net even over grison. Jij stapt op een bepaald moment in Grison, het bedrijf van je vader. Wat is jouw verloop daar geweest? Hoe ben je daarin verder gegroeid? Ja, hier, Erewie, Eredoekom, ik ga het zo zeggen. In eerste instantie is het mijn... Dus mijn vader en mijn zus Katrien zijn zeker ook cruciale elementen geweest in het Grison-verhaal. In eerste instantie heeft mijn vader in de jaren tachtig, hij werkte samen met zijn broers. Hij voelde daar soms beperkingen aan, maar hij vond het te belangrijk om te blijven overeen komen dat hij die beperkingen naast zich neerlegde. Maar hij heeft wel gevraagd aan zijn broers, stoort het jullie dat ik naast dit werk nog iets anders doe? Hij heeft dat kunnen bekomen, dus hij is er ook zijn broers dankbaar voor. En het feit dat hij ernaast heet, was Grison. Je zou zeggen, het is ook tabak. Het is waar, het is roltabak. Het zijn dezelfde klanten, maar hij heeft de twee werelden 100% gescheiden gehouden. En hij heeft dus gezorgd voor management avant la lettre. Dat was in het begin een superklein bedrijfje. Dus iemand die daar wou in gaan werken om de operations te leiden, of om het bedrijf te leiden. Er is er een man bijgekomen die de sales heeft geleid. Dus dat waren Jan en Dirk.

En dat was een zeer klein bedrijfje in Ypres. Na drie jaar of twee jaar na de overname is dat volledig uitgebrand. Dus heeft hij helemaal opnieuw moeten beginnen, heeft hij nog een paar maanden bij een ander moeten produceren, en hoe of wat. Dus echt wel... Het is niet dat het een simpele weg was. Als ik met Dirk spreek, de verkoper, die zei van ik kwam binnen in winkels om ons een tabak te verkopen, zegt hij, ik herinner mij nog dat ik een tweede bezoek deed aan die winkel, ik deed de deur open, en die meneer stond klaar met het pakje dat ik twee maanden ervoor verkocht had. Johan, je had geen één verkocht. En je smeet het met de kop. Dus ja, uiteindelijk waren we net van die verhalen waarin hij zegt van... Damn, echt niet simpel. Kom mij iets toe en de mensen hebben het niet nodig. En proberen de sleutel te zoeken op die deur die past. Dus echt... Keihard moeten verkopen. De verkoopsleider was een filosoof van opleiding. Dat is ook wel grappig. Mijn vader was ook iemand die out of the box kon denken voor mensen te aanvaarden. En mijn zus is daar dan beginnen werken op de financiële afdeling. Altijd top. Iemand van de familie hebben die... Zij leidt nu ook nog steeds, laten we zeggen, de financiële afdeling van onze family office. Ja, ze ziet alles passeren. Er is een grotere controle daardoor. En zij hebben er... Ja, Jan, Dirk, mijn zus, mijn vader. Dat is een jarenlang verhaal geweest, zoals ik zeg. Elke zaterdagmorgen was de vergadering in Grison. En in de weken werkten zij. En zaterdagmorgen, bam, de hele voormiddag ging hij naar daar. Ik heb het vaak gezegd, ik dacht dat het een vriendin was van mijn vader. Maar het is een vriendin die geld opgebracht heeft in plaats van geld gekost. Dus savanna. Nu, Bon heeft daar vier overnames gedaan. Nu een dag van vandaag, maar met de private equity en heel het bazaar, heeft hij een beetje gedaan avant la lettre, wat de Waterlands en anderen van deze wereld toen in een sector gekozen hadden, dat hij kende, en dan gekeken en dan een ander bedrijf overnomen en dan een ander en dan een ander. En het laatste bedrijf was... Ze hadden elke andere reden. Kovenmaker was met een betere fabriek. Dus je heeft de fabriek kunnen verhuizen naar hotels. Dan was het Dijeren in Menen, maar die verkochten in Frankrijk. Dat was de opening naar de Franse markt. En dan was het finaal Arvik in Werwijk, die een mooi bedrijf was, die een merk had, Fleur de Pays, die finaal nummer één van de Franse markt en het succesverhaal van Rison geworden was, omdat het een additive-free tobacco was. Omdat in de roltabak en sigaretten... Ze hebben niets fout gedaan. Uiteindelijk moet je zeggen, in de kapitalistische jaren, of post-war jaren, 60, 70, zijn misschien allemaal fairly goed verlopen. Maar in 80, 90, 2000, denk ik, zijn er toch heel veel bedrijven die echt naar winstmaximalisatie en productievolumenmaximalisatie gaan zitten. De sigaretten bijvoorbeeld. Ik ga zeggen...

De hamburgers van McDonald's, het percentage vlees, gaat op een bepaald moment wel gezakt zijn. Dat is allemaal weer op par. Maar er zijn periodes geweest, voor mij in het vlees, in het suikergoed, in van alles, in yogurts, massasuiker, dat we weggegaan zijn van het natuurlijke. Hetzelfde in tabaksproducten. Sigaretten zijn beginnen tabak te expanderen. Dus in feite, ik vergelijk het met tabak, dat wij gebruiken, is mais. Expanded tobacco is popcorn. Als je een sigaret eerst in begint, popcorn en een sigaret is het. Waarom? Je hebt allemaal naald zoveel nodig. Een potje mais is zo groot en een pot popcorn is zo groot. Het is evenveel in. Maar daarmee, als je popcorn proeft, smaak je geen mais meer. Dus je moet er zout op doen. Dat feit is dat hetzelfde is bij de sigaret. Ze moeten er saus op doen, want het smaakt niet meer. En ze moeten bewaarmiddelen toevoegen. Want uiteindelijk zou het helemaal uitdrogen en het zou niet meer vocht hebben blijven. Waarom? Omdat het zo filterdun geworden is door dat expansion. En waarom doe je dat? Ja, kom, in feite doe je dat finaal voor winstmaximalisatie of taxminimalisatie, whatever. Het zijn altijd een beetje uitwegen voor iets die misschien intrinsiek niet het juiste doel is voor je bedrijf. En voor de naam deel je er op korte termijn wel, maar op lange termijn is er heel veel kapot gemaakt. Nu, dus, in die roltabak waren wij actief en wij hadden geen expanded tobacco. Wij deden in feite echt de pure roltabak. Maar even mijn vader dus, laat ons zeggen, verschillende bedrijven overgenomen en die dat kunnen laten uitgroeien. Ik ben daartoe gekomen... Ik zal eerlijk zijn, echt als happy sperm, afgewerkt, afgestudeerd. En mijn vader zei van, ja, ik wil ergens anders gaan werken na mijn studies. En ik was aan het solliciteren en op een bepaald moment doet hij een reach-out en zegt, ja, ja, ik zoek iemand voor zes maanden. Ik zei, oké, fair enough. Maar dit is een nieuw project dat we willen lanceren. En als het niet lukt, wil ik hem na zes maanden kunnen buiten smeten. Ik zei, oké, again, good luck. Nee, ik dacht aan u. Ik zei, oké, dank u voor deze motiverende woorden. En een beetje over nadacht. En dat uiteindelijk wel gedaan. En dat was de lancering van een nieuw product in Frankrijk. Is mislukt. Maar wel mooi blijvend. Dus dat is misschien de happy sperm. Nee, dat is gewaar, maar met dat product. Het was voor mij een twaarne sigaret. En we zijn er dan redelijk rap mee gestopt, omdat dat ging... Ik weet niet, het marcheerde niet. Maar ik ben dan wel... Ik heb dan echt schitterende twee jaar gehad, waar ik enorm veel bij geleerd heb van die commerciële directeur, de filosoof, maar over... recruitment over sales onderdingen van mijn zus die daar werkte en van Jan in de productie, meegedraaid in de productie een paar weken, mee aan de machine gestaan, ja, fantastische ervaring gehad.

En goed, om het verhaal af te werken van Grison, wat uiteindelijk mijn vader zijn baby was, heeft hij dan met ons als kinderen, maar vooral zelf, de beslissing genomen op een bepaald moment om Grison in de etalage te zetten. En dat was raar. Dat is raar. Ik moet eerlijk zeggen, voor mij was ik 24, 25, 26 jaar. En ouder. Nee, 30 jaar. En dan denk je van, allez. Het draait hier zo goed, zo'n firma. Waarom gaan we dat nu aan de ene kant verkopen? Initieel was het een beetje raar voor mij. Maar goed, mijn vader was bos. Ik zal eerlijk zijn, ik ben altijd zeer respectvol geweest, ik heb het u gezegd, over de concurrenten, maar ook over de hiërarchie in het bedrijf. Ik heb met mijn vader nooit echt boel gehad, maar als jij zei nee, was het ook nee. Hij is de captain on the ship. En dat is als volgende... Daar was het voordeel van dat 40-jarige leeftijdsverschil. Als dat 20 jaar duurt, dat je in een familiebedrijf zit, en 20 jaar lang moet je de captain respecteren, en geen inspraak in wat hij zegt, dan denk ik dat dat lang is. Bij mij is dat een periode geweest waarin ik kon trial and error doen. Maar die periode is relatief kort gebleven. Waardoor ik wel redelijk snel toch heb mogen proberen wat ik wilde doen. Dit erzijde. Bij Grison zei hij dat we het zouden verkopen. Maar voor mij was dat wel... Ik heb dat wel mijn NBA genoemd. Het was Lazare. Dus een top M&A-boutique hebben we aangesteld om dat te doen. Ik heb de onderhandeling gedaan van het contract met Lazare. Dat is een van de trotse dingen. Ik had er veel preuze voor, maar in feite een goed deal. Maar ja, we waren de kleine weg slamming. Het was zo van, whatever, we gaan wel zien. En uiteindelijk heb ik daar ongelooflijk veel aan geleerd. Dat waren echt topprofessionals in hun vak. En zij konden ons bedrijf eigenlijk in drie weken, twee weken, volledig uitkleden, strippen. En tonen aan mij op een financiële basis waarvan ik zei van, oh my god. Er waren echt wel zaken die zij aantoonden. Vlak van werkkapitaal, vlak van, ja, domme ding, nee. Maar dat ik zei van, man jongens, we really didn't see that. Het was geen echt groot risico voor een bedrijf, maar het was wel zeker een added value in de verkoop. And interesting info to know. Dus ik zeg vaak, voor mij, dat was mijn MBA, omdat ik zeg, ik heb er echt in de praktijk enorm veel geleerd en dat ik ook toepas nu, of later heb toegepast, op bedrijven dat ik zelf vernoemde, of in de overnames dat mijn feiten gedaan hebben. Dus een zeer interessante leerschool, die uiteindelijk geëindigd is in de praktische verkoop van het bedrijf aan GTI. Ja, maar genoeg uitgesmeerd in de kranten, dat was niet de bedoeling van ons, maar wel van de kopende partij dat dat ging gebeuren. En ja, voilà. That's where we were at that moment. Als je bedoelt uitgesmeerd in de krant, bedoel je dan dat... Het bedrag. Ja, de bedragen, dat daar heel veel over gesproken wordt. Het is wel een enorm bedrag. Maar wat mij vooral opvalt in dat verhaal is dat Japan Tobacco... Ja, GTN. Dat die het bedrijf dan weer in 2018 gesloten hebben.

Als het hoofd van een bedrijf in België blijft, zal er altijd iets blijven hangen. Als het hoofd van een bedrijf uit België vertrekt, is er altijd een gevaar dat er iets verdwijnt. Ze hadden absoluut... Als wij het hadden, denk ik, werkten we in productie, nu van buiten gezegd, met 60 man. GTI, multinational, neemt het over. Ik denk dat ze binnen twee jaar met onder 80 man werd. Drie keer zoveel. Voor een volume die niet drie keer zoveel was. Een volume die pak 50% hoger was. Waarom? Ze hadden hun kwaliteitsmensen daar aanwezig. Dus de redenen in zo'n multinational, ik ga het zo zeggen, in een familiebedrijf, staan er pakjes op de markt met een steen in of met een non-foreign object in. Dan hebben wij een probleem als familie. Als dat als multinational gebeurt, heeft de CEO een probleem. Het is zijn bedrijf niet. Dus het is logisch dat je veel meer in alles, in alle processen die je hebt, veel meer controle moet doorvoeren en je processen veel meer moet institutionaliseren. Tegenover een familiebedrijf moet je niet institutionaliseren. Dus daarom waren er veel meer mensen nodig. Natuurlijk, dan wordt het duur. Dat is een gevolg die voor mij redelijk logisch is. Dit in combinatie met... Het is toch al bijna verjaard. Wat ik denk. Ik zeg niet dat dat de waarheid is. Op dat moment sloot in die periode... Ik ga het zo zeggen. Sloot Philip Morris de grote sigarettenfabriek in Bergen-Opzoom in Nederland. In de beursnoteren, de multinationals, heb ik het gevoel dat het heel vaak bij de big boys, een gelijkwaardende sector, een beetje naapen is wat een ander doet, omdat je afgestraft wordt als je het niet doet. Zijnde, Philip Morris zegt, wij sluiten bergen op Zoom, Nederland is veel te duur om te produceren geworden, wij gaan naar Polen. Dus wat gebeurt er? De analist gaat naar GTI en zegt aan GTI Jullie zitten in Ierland met een bedrijf van 1200 man. Jullie product zal toch veel te duur worden? En zij gaan naar Polen. Zij zullen veel goedkoper zijn. Dus hij gaat marktaandeel verliezen. Dus de waarde van uw bedrijf gaat zakken. Dus er komt een impliciete druk op die multinationals, op dat management, om eigenlijk hetzelfde te doen als een ander. En dus, ik zeg niet dat dat allemaal zo is, maar ik lees dat zo. Besluit BAT heeft fabrieken gesloten in West-Europa. GTI heeft fabrieken gesloten. En sluit dus Ierland. Want dan komt de interne politiek. Ja maar, Ierland, 1200 man. We gaan dat sluiten, waar gaan we dat verhuizen? Ja, naar Polen. Ja, maar ja, naar Polen. En dan in België. Die fabrieken van 120 man, dat mag dan nog blijven bestaan.

En dat is dan in feite een discussie die volgens mij niet te maken heeft met de pure economische waarde. Al ons product dat wij maakten, waren allemaal voor de Franse, Belgische, Nederlandse en Spaanse markt. Moet je kijken hoeveel kamioons er plots van Polen moesten rijden naar daar met die producten. Hoeveel? Ik ben niet honderd procent over het... Dus ten eerste, er was zeker een beetje een overkill van personeel. Ten tweede, het zat in een politieke situatie. Maar ten derde, ik zou nog graag een keer de narekening zien op economisch vlak, waar die sluiting en al die kosten van die sluiting en die opening in die andere fabriek, of dat dat effectief puur economisch gezien de beste beslissing was. Hadden wij daar iets op te zeggen? Nee. Was dat jammer? Ja. Moeten we boos zijn? Nee. Ik ben wel dankbaar op GTI dat ze de sluiting op een fantastische manier hebben gedaan. Er is niemand die in feite van heel de fabriek echt aan het opgeraakt is. Ze hebben actief meegewerkt om een outplacement te doen waarbij iedereen werk had. Gelukkig zijn het dan in de regio dat er veel werk is. Ik ga eerlijk zijn, veel van de collega's, worden sommige van de collega's nog nu en dan, en dan veranderen het en zijn bij andere bedrijven in de buurt terechtkomen. Na die verkoop van Grison komt er een gigantisch bedrag jullie familie binnen, maar in plaats van te stoppen, gaan jullie gewoon voort en gaan jullie nieuwe investeringen doen. Wat zit er daarachter? Op het moment dat dat gebeurt, zit je even in een rollercoaster. Ik weet het, de dag dat ze belden, Catherine en ik, mijn zus en ik, waren de enige twee op Grison. En we belden 28 bankiers. Ik ben dat lijstje kwijt, maar ik vond dat een feit. Ik had het opgeschreven om ons te feliciteren. Dan de pers aan de dag, dan heel Mazard en blablabla. Dan zijn we begonnen samen te komen met ons vijf. Ja, waarmee dat... En plots werd je van papa die ondernemer was, wij die daar in feite in werkten, en Sofietje, die ergens anders werkte, maar jaarlijks betrokken werd in een soort van notering van de cijfers en delen van de cijfers, werden we investeerder. Het was nu niet van de fabriek moet draaien, het was nu van, we moeten iets doen met dat geld. We zijn van die 28 bankiers, er zijn er zeker 20 langsgekomen op dat moment, dat we geluisterd hebben, dat we notas genomen hebben, dat we nagedacht hebben. We hebben dan in feite redelijk snel iemand aanvaard bij ons, een goede gast, Jasper, die ons op een bepaalde manier wat begeleid heeft in wat er kan lukken en niet lukken. Ik heb vrij toffe gesprekken gehad. Het zijn nog een van de gesprekken dat ik me herinner dat ik fantastisch vind. is met de familie de Merode. Dat is mijn kant, elk heeft zijn verhaal. Mijn zussen hebben ook hun gesprekken gehad, maar mijn gesprekken was één met de familie de Merode. En Simon en Edouard, dat zijn in feite prinsen in België. Ik vond dat een machtige anekdote. Ja, ja. Ja, boh. De story ga ik wel een keer vertellen. Maar uiteindelijk zijn ze prinsen in België, maar ze zijn in feite al 800 jaar binnen Europa welstellend.

En uiteindelijk krijg je dan een van de vragen van oké, wij hebben nu geluk. Echt, dat is puur geluk. Maar de bedoeling zou toch moeten zijn om te proberen om hetgeen dat mijn vader en mijn grootvader zo hard voor gewerkt hebben op een bepaalde manier door te kunnen geven aan volgende generaties. Allez. Ze moeten de wilskracht hebben om te werken, maar daardoor krijgen ze wel kansen, die wij nu krijgen, dat de feit unfair is om te zeggen dat ze ze niet mogen krijgen. Dus, nogmaals, vier de nagel in de muur. Proberen dus de next generations daarvan te profiteren. Dus wat wil je? Je wil niet dat het verdwijnt. Dus je babbelt met mensen die al er lang mee bezig zijn. Ik heb met sommige families gesproken. Families die ook samenwerkten. Interessant. Maar de merode was best 800 jaar. Hoe weet je dat dan? 800 jaar. En zei hij, de eerste 650 jaar waren de gemakkelijkste. En ik zei, ja, hoe dat? En ja, het ging allemaal naar de oudste zoon. En we moesten niet verdeelen. En zegt hij, ons probleem is gekomen, sinds 150 jaar, 180 jaar, whatever, dat we feiten zijn beginnen verdelen. Want het was niet meer voor de oudste zoon. En hij kreeg een derde, of een helft, of een vierde, whatever. Maar uiteindelijk, ja, je kunt... Ze hadden maar miljoenen hectare grond en acht kastelen in Europa. Je kunt dat al twee, drie generaties, maar vanaf dan... Het is op, je kunt je kasteel niet in drie beginnen snijden. Of je moet het verkopen en dan geld verdeelen. En zij, ze lachen ermee van... We zijn de eerste generatie in 800 jaar die moet werken. Simon heeft nu in Westerlo zijn kasteel. Prachtig verhaal, trouwens, nog een keer voor jou. Maar die... Hoe dat hij dat nu... Hij runt dat kasteel, baat dat uit... om dat kasteel in de familie te kunnen houden. En op een fantastische manier. Dus in feite kwam het erop neer van... There is no secret ingredient of ding waarin je kunt zeggen van, dat lukt voor 800 jaar. Je moet dat doen en dan lukt het voor 800 jaar. Net. Er is één ding die zeer duidelijk is. Je moet alles eens blijven werken. Je moet het aan het werk stellen en proberen slim die zaken te beheren. Maar hij leest ook een boek van de Vanderbilts. De Vanderbilts, rijkste familie, van niets naar de rijkste familie in de wereld geweest. En dan in één generatie weer naar niets. Eigenlijk ook naar een normaal ding. Omdat hij zei, daarin kun je zeker lezen wat hij niet moet doen. En goed, dat zijn zo... Mijn jaren waren toen zeker door respect voor mezelf, om zo'n gesprek te hebben en zo'n dingen te bespreken. En wij hebben dan als familie... Goed, mijn vader had zeker nog een grote inspraak erin. Wij zaten er met drie bij, met ons woord. Nu is dat gedraaid. Nu zijn we met drie en hebben we met drie de inspraak. En is mijn vader een... Hij noemde hem de var.

die aan de zijlijn staat en echt gaat in contesten komen als je ziet dat grove fouten begaan worden maar voor de rest krijgen we wel vrijheid en zo evolueren we ook we hebben echt zo, want het samenwerken met ons drie, bedoel ik zeker ook iets die de nodige uitdaging heeft, maar waar we door te praten en door dingen te doen wel samen mee werken Dus hoe komt het dat we dan blijven ondernemen zijn? Ik denk dat dat echt onze values zijn. Ik heb het er nog over gehad met Sofie. Uiteindelijk zijn wij wel gelukkig aan mijn werk. Het is niet zo moeilijk, want ik kan enorm genieten van te werken, van dingen gedaan te hebben, van dingen op te ruimen, van dingen op te lossen. En vaak heeft dat daarmee ook te maken. En dan tracht je dingen op te bouwen. Zonder in die tijd te gaan. Het is maar vallen en opstaan. Maar ik blijf erbij. De hoofdinsteek is ook om als familie te blijven overeen komen. Ja, dat vind ik een heel interessante. Die generational wealth dat je probeert op te bouwen. Dat is iets waar veel ondernemers willen... willen mogelijk maken, ook voor al hun generaties die na hun komen. Maar het lijkt me iets verschrikkelijk moeilijk, omdat je niet echt veel impact hebt op de generaties na je. Tenzij misschien met zo'n familiaal charter. Uit dat boek van de Vanderbilt en wat jij hebt geleerd, wat zijn volgens jou de simpele dingen die je kan doen om... die welvaart te bewaren en langs de andere kant wat je absoluut niet mag doen om het kwijt te spelen het zijn manieren om het te bewaren we gaan eens daarover praten in Denemarken zijn er bijvoorbeeld onze grootste concurrent Scandinavian Tobacco is in de handen van een trust Dus uiteindelijk kon mijn vader kiezen om te zeggen ik steek het in een trust. Het is eigenlijk van niemand meer. Maar van een trust. En in een trust is er een beheerscomité en laat ons zeggen, de familie heeft zijn zetel daarin. En Het kapitaal dat hij heeft opgebouwd, heeft dus een grote kans om te blijven bestaan. Omdat het zal niet verdeeld worden. Het wordt professioneel beheerd. En het zal groeien. En de naam en de faam zal blijven bestaan. Dat is niet zo plezant als kind, hè. Want uiteindelijk is het weg. Maar het is wel een optie. Ik ga het zo zeggen. Een andere kant om ernaar te kijken, is om het transgenerationeel verder te zetten. En daarin voel je dat... Ik denk, dat is ik. We gaan wel alles zien in de toekomst. Ik denk dat vrijheid een zeer belangrijk element daarin is. Zijnde, als je je nazaat bent...

Dan, als je gans uw leven in een gouden kooi zit, dan is dat lastig. En als je het gevoel hebt, of je het gevoel hebt, als je in een gouden kooi zit met een poortje dat openstaat, dus met vrijheid, je kan wegvliegen van de gouden kooi, dan denk ik is er meer kans dat je op een bepaalde manier toch... samen blijft en dat er toch wel verder gewerkt wordt. Dus ik peize het... Ik ben erin veranderd, dat zal erin eerlijk zijn. Maar het, laat ons zeggen, vrijlaten van mensen om op een bepaalde leeftijd keuzes te maken om al dan niet afscheid te nemen van het groepsgeheel, is volgens mij iets die belangrijk speelt daarin. En daarnaast is het ook uiteraard goed beheer. Ja, snap je? En dan is het afhankelijk wat je wil bereiken en wat je wil doen. Ik denk, wij zijn daar nog aan het bouwen. We hebben zeker goed beheer, daar ben ik zeker content van, maar we zijn ook nog aan het bouwen, omdat we op een bepaalde manier zeker ook de entrepreneurial spirit van de familie niet kunnen verliezen. Mhm. En die entrepreneurial spirit van de familie, die moet je trachten te bewaren en te bewaken. Maar hoe ga je hem bewaken? En nogmaals, ik denk, voor vandaag, dat vind ik alleszins de elementen die voor mij belangrijk zijn in dat transgenoorderen, in het te bewaren. Maar het is moeilijk om er veel op te zeggen, zeker alleen. Er zijn gesprekken waar ik feiten moet voeren met mijn zussen erbij. Want ik ben maar een derde, dus ik heb geen doorslaggevende stem. Wat het kapotmaken betreft, zeker bij de Vanderbilt, het verhaal is wel prachtig, want het is zeker doorspekt door de wildste verhalen dat je kunt innemen en de zotste dingen die je kunt doen om geld mee naartoe te smijten. Dus uiteindelijk geld opdoen is op een bepaald moment niet zo moeilijk. En natuurlijk, als je een keer iets gedaan hebt, ik denk ook dat er een bepaalde vorm van gêne, ik weet het niet, van extreme dingen te doen, als dat een beetje wegvalt, dan kan dat wel gevaarlijk zijn en de deur openzetten voor andere dingen. Wil dat zeggen dat je niets mag doen? Nee, vivant cachet, vivant heureux, bescheidenheid, niet overdrijven. Fair enough. Dat is een moeilijke balans. Mag je je een Porsche aanschaffen? Snap je? Maar ja, mogen ze er tien hebben? Ja, misschien ook. Maar op een bepaalde manier is het... Mijn grootmoeder zei... Het was een Franse. Eet de wol van het schaap. Gebruik de wol van het schaap, maar tracht niet aan het schaap te zijn. Ik denk dat dat nog steeds een... Ik probeer dat zeker voor mezelf zeer goed indachtig te zijn. En met die wol hier in de start-up scene in Gent, bij wijze van spreken, een keer dingen proberen en dingen doen. Perfect, met veel plezier. De max tof om in die dingen in te stappen en daardoor weer nieuwe ervaringen op te doen en zaken te leiden. Fantastisch.

Maar toch enorm oppassen dat je niet in het schaap zit. En als je schaap minder wol geeft, is het lastigst. Als je vele jaren gewoon zit in een paar start-ups te kunnen meestappen en te kunnen doen en blablabla. Plots is er minder wol. En er komt een machtig idee af. En je moet zeggen van, nee, kan niet. Of ik zit in mijn schaap. moet je karakter voor hen zijn. En ik denk dat dat een van de zaken is dat ik zeker mezelf moet voorbegoeden om dat te blijven indacht te zijn. Ja, dat lijkt me ook niet gemakkelijk, maar ik vind het supersterk dat je dat doet. Je kan wel veel dingen doen, maar je moet je focus houden. En het is een ongelooflijke straf dat je dat wel kan doen. Ja, goed ja. Tot nu toe is er nog een deel van schaap over, kan zo zijn. Een ander schaap dat er tussen loopt, dat in de familie is gekomen, is Jules de Stroper, het iconische koekjesmerk. Wat is het verhaal van die overname? Wederom, als er nog een paar andere tussen gezeten zijn, mijn zus is een topmadams. En daarover moet ik zeker niet zelf veel spreken. Ik ga het kort vertellen, maar ik denk echt de diepere details. Mijn zus Sophie leidt Jules de Strooper en is daar de spokesperson over. Dus is meer de persoon die die vraag moet aanstellen. Long story short... We waren in de situatie, na de verkoop van Raison, het zoeken naar de slimme zaken die we willen doen. Mijn vader was echt een puur san ondernemer en die wou absoluut gewoon blijven doorondernemen. Wij zijn de volgende generatie, zitten er samen aan tafel, willen wel luisteren, willen dat ook wel doen, vinden het leuk om iets te hebben waar het aan vast hangt. En om ons achter te scharen. Uiteindelijk is Jules de Stroper op ons pad gekomen. Omwille van het feit dat het bedrijf verkocht werd. En er zijn veel bedrijven op ons pad gekomen. Maar dat was echt iets die het meest paste bij ons DNA. Luxemerk. Laat ons zeggen, in de food. Wij zaten in de tabak, maar gewoon toch wel merken daarin. Dus veel ervaringen die we hadden, konden we wel daarop aansluiten. Maar nu gaan die twee meer en meer uit elkaar. Ik bouw mee met een tabakbezit, mijn zus met een schilderstroper. En dat is goed zo, dat is zeer gezond. En wij hebben een lange weg afgelegd, denk ik, als familie, om te leren investeren, om te leren boardmember te zijn, om te leren dat te sturen en om te leren the right man on the right place te hebben. En we hebben nu verschillende CEO's gehad waar we vrij content van waren in hun periode. En waar er nu een nieuwe periode is aangebroken met een gedreven man. Dus uiteindelijk een...

Een verhaal waar we zeker als familie af en toe achter staan en waar het long-term equity is, meer dan short-term. Ja, het is toch een mooi verhaal geweest al. Ik weet niet in hoeverre jij erover kan meespraken. Misschien moet ik inderdaad eens met jouw zus praten. Maar na die overname was er een moeilijke doorstart. Maar nu is er een fantastische opmars met over de laatste jaren een omzetstijging van 50% of zo. Heb je een idee hoe dat dat is kunnen omkeren? 50 is veel, het zal volgens mij in whatever... Maar we hebben alleszins enorm gevochten om... We zijn blijven investeren. Als je kijkt, de topline is fantastisch, maar de bottomline was minder. En wat mijn zus en CEO zeker vreemd hoe we dat hebben, is op een bepaalde manier niet afgeven op momenten dat er veel zaken zeer moeilijk gingen. En het blijvend investeren, wel in het merk, maar zeker ook in de operations, heeft zeker geholpen om op een bepaalde manier heel sterk te staan in een zeer competitieve markt. En dat heeft absoluut geholpen om de cijfers te halen die u zegt. Maar zoals ik zeg, die investeringen hebben veel effort gevraagd van de familie. Omdat het bedrijf het zelf niet kon dragen. En daar hebben... Wij als familie, maar wederom. Mijn zus als trekkend paard, er absoluut voor gezorgd dat die centen... Er lagen op het moment dat het nodig was. En dan is het wel... We hebben wel naar het managementteam duidelijk gezegd dat we geen ezel zijn aan wie je trekt dat er continu blijft uitkomen. Maar voor goeie projecten hebben we er altijd gestaan. Hoe is het om samen te werken met je zussen en nog meer verder erbij? dat heeft zijn voor- en nadelen, we gaan het zo zeggen. We vinden zeker onze weg, maar het is goed dat we regelmatig samen zitten en praten. Het is zeer belangrijk om die gesprekken te blijven voeren. En om die band te blijven bewaren, denk ik ook. Want je ziet op Netflix van die dramaseries van families waar alles misloopt en waar iedereen elkaar... Ik wil zeggen, wat ik vandaag doe, is niet altijd hulpzaam. Weet je, het is in feite goed om als familie goed samen te blijven. Moet je in feite gewoon veel samen doen. En moet je niet als één persoon veel beginnen vertalen. Snap je? En ja, goed. Whatever. Maar we komen goed overeen. We zijn zeer dankbaar. We hebben een fantastische moeder gehad. Die ons ook heel veel warmte heeft gegeven. En gezinskracht. En die ervoor gezorgd heeft dat we een supersterke band hebben...

Die soms door geen zeer pijnlijke, emotionele zaken kunnen stappen, die soms gebeuren binnen het industriële gedeelte dan. Het niet-familiale. Jullie blijven er wel samen doorkomen. Ja, absoluut. Ik zeg, dat is echt een missie die hoog op een hoge aanschrijving staat. Ja. Om stil aan af te ronden zijn er een paar leuke dingen in het vooruitzicht, waaronder een nieuwe hoofdzetel dat jullie aan het bouwen zijn in Deerlijk, naast de autosnelweg. Dat is een enorm project. Hoe komt dat tot stand en wat maakt dat project zo speciaal? We hebben een mooie topic. Ik vind dat echt wel... Uiteindelijk is die grond ooit gekocht geweest door mijn vader. Ik zat daar in feite voor niet veel tussen. En waarom? Omdat wij als bedrijf natuurlijk één groot probleem hebben. We mogen minder en minder tot geen reclame maken. Fair enough voor het product, kan ermee leven. Maar als employer moet je ook wel wat reclame maken. Je moet wel zorgen dat je je talent kunt blijven aantrekken, en dat je er wel kunt voor zorgen dat er kwalitatief mensen bij je willen komen werken. En dat je nooit kunt naar buiten komen, is dat lastig. Dus die autosnelweg was een visitekaartje, was op een bepaalde manier een plaats waar er veel mensen passeren en zien er dat. En dan ik zitten denken van oké, dus ik heb weer een happy sperm, ik heb geluk, die grond is er. Leedal is de intercommunale, strenge intercommunale, maar goed, bon, whatever, ze doen er ook een job. En die zeggen van nee, je bent verplicht van te bouwen, je bent verplicht van te bouwen, als je niet bouwt, dan pak je je grond weer af. Oké, oké, oké. Dus ja, verpleeg van te bouwen. Ik had al vreemd veel mensen die interesse hadden om die grond te kopen. Maar ik zei, het is toch jammer. Maar natuurlijk kon ik het niet bouwen. Ik was al mijn schulden aan het afbetalen. Dus ze zeggen dat wel. Ik zei, gast, dat allemaal goed en wel. Maar ik ga toch niet failliet gaan om per se te moeten bouwen? Dus ik heb nog wat uitstel gekregen. Totdat ze zeggen, het is nu genoeg. Oké, fair enough. En dan heb ik gezegd van, oké, nu heb ik dus dat stuk grond langs de straten en ik ben een sigarenbedrijf. Veel mensen zeggen, oh ja, doe die, een gebouw in de vorm van een sigaar en dit en dat. Ja, ik zeg, tof dat er over gebabbeld wordt en dit en dat. Maar dan dacht ik, is dat wel de beste architectuur? Twee, ik dacht ook, als je kijkt, waar liggen wij? Dan zeg je vaak, Belgium. Belgium, waar ligt dat weer? Brussels ken ik ook niet. Deerlijk ken ze nog minder of zweven hem. En dan, oké, oké. Ken je Parijs? Heel de wereld, ja, kennen Parijs. Ken je Amsterdam? Ja, heel de wereld kent Amsterdam. En wat ik zeg, knallen in het midden van die twee. Want het is echt, de straat van Parijs naar Amsterdam, het passeert voor ons door.

Dus ik zei, ja, uit de autostrade pak je het passeren. En dan was mijn volgende gedachte aan de gang. Als je nu de autosnelweg rijdt van Parijs naar Amsterdam, waar staan er schone gebouwen? Allee, snap je? En er staan er absoluut, zeer zeker, in België, in Nederland en in Frankrijk. En ik vond dat wel inspirerend werken, om te zeggen van, als je van Parijs naar Amsterdam rijdt, zou ik graag hebben dat je mijn gebouw onthoudt. En in feite niet dat je plat ziet van het is een sigarrengebouw, maar wel dat je denkt van, ah, dat is een schoolgebouw. Het ziet er hier tof uit. En ik heb dus een wedstrijdje uitgeschreven naar een paar architecten. En in het finaal was er een architect, een duo, een Belg die getrouwd is met een Iranese dame, die van Texas origineel is, en die in feite een startend bedrijf hebben. Of een architectenbureau, maar ze hebben bij Herzog & de Meuron gewerkt. En ze hebben gekomen met een machtig concept, echt waar. Het is in feite de binnenkant van een droogschuur van sigaren. En die palen zijn de dragende structuur van het bedrijf. Het zijn vier lagen op elkaar. Twee lagen waar we de productie op doen, met het centraal warehouse. Vier connecties die er zijn met die warehouse. Daarop... Een shed, een schuur, waarin we multipurpose kunnen zijn, waarin we kunnen sporten, waarin we gaan eten, met een volledige daktuin erbij, met een vijver op, waarin we kunnen zwemmen, overdoenen, hoe of wat. Dus wel machtig om de mensen van ons bedrijf, maar mijn droom is ook de mensen van rondom, bij te betrekken. Ik zou zeer graag hebben voor het middageten, een deal sluiten met vijf, zes of meer horecaactieve mensen in de streek van Groot Deerlijk. Ik zou zeggen, als het je sluitingsdag is, we gaan wel een app of zo maken. of zelfs niet de sluiting zag, kiest. Maar als jij zegt, dag Schotel, vandaag is spaghetti bollo, kunnen al onze medewerkers inschrijven. En weet je wat? Het is een mini-industrieel keukentje. Kom hem daar maken of verwarmen. Je hebt twintig spaghetti bollo's verkocht, door eigenlijk niet veel te doen. Je weet het op voorhand, dat is mama. Je moet ze gewoon komen brengen. Oké, ik zou dat doen, maar ik vond dat tof om dat te doen. Ik zou dat zeer graag doen met lokale verankering. Hetzelfde met die sportles. Als er daar iemand vanmorgen yoga wil geven, doe maar. Kom maar. Het is allemaal voorzien dat je binnen kunt als buitenstaander, mits je de app hebt en whatever, maar dat je binnen kunt. Dat je er kunt je yoga gaan volgen, dat je er kunt gaan werken. Ja, ik weet niet. Ik wou echt wel... Ik heb gekeken voor een crash, maar dat mocht dan niet van Leijedal. Dus voor mij was het wel echt de bedoeling om een site te maken die veel waard wordt voor de medewerkers en voor ons. En die... Ik zeg het, ik kijk er nu wel enorm naar uit. Het is een...

Doordat het zo architecturaal speciaal is, is het zeer uitdagend om te bouwen. En ik leer dat nu ook. Dus ik weet niet of ik dat drie keer in mijn leven zou doen. Maar we gaan dat dan een keer gedaan hebben in ons leven. En nog een laatste dingetje. Mijn mama is iemand die altijd warmte kon brengen en mensen aan het lachen kon brengen in hun ruimte. En nu ze er niet meer is, denk ik vaak van... Allee, kom. Let's try to take over that challenge. Weet je wel, laten we mensen gelukkig te maken. Dus ik heb een job van sigaren. In feite wel, ook een beetje kunnen omdraaien daarin. Waarin ik zeg tegen de mensen die rollen... Gasten, jullie krijgen één uur vrije tijd van de persoon die ervan geniet. He will smile, he will be happy when he's doing that. He ma... De reden dat je kwaliteit maakt, is niet gewoon voor een bonus of kwaliteit, maar gewoon voor iemand die daar een uur van zijn tijd aan heeft. En dus architectuur vind ik ook iets die... Het is toch wel leuk om naar een mooi gebouw te kijken. En ik vind op die manier wil ik echt architectuur erin betrekken, omdat mijn vrouw is fotograaf. Ik heb aan de ene kant door haar veel met architectuur betrokken geweest, dat ik anders niet was. En ik vond dat wel een fantastisch, een zeer, zeer leuke... Ja, in te steken om te doen, omdat ik denk, als er iemand dat ziet en het maakt op een bepaalde manier, brengt u dat een vorm van geluk in uw lichaam, omdat je dat mooi vindt, dan is mijn missie geslaagd. Ja, prachtig. En nu zijn ze het dus aan het bouwen, zeker? Als je van Parijs naar Amsterdam rijdt, aan welke kant is het dan? Links. Links. In Derelijke. Ja, net voor de afrit van Derelijke. Ik passeer daar ook soms uit in de gaten. Er hangt nu een grote affiche. Rij niet te snel of je bent dusiehaar. Zalig, zalig. Supertof. Ik heb nog een paar kort of rechts om af te wandelen. Wat is uw ambitie nog als ondernemer? Wat wil jij graag nog mogelijk maken? Ik zou zeer graag hebben dat die nagel stevig in de muur blijft. Dus ik denk dat dat... Als die er nu in zit, is het oké, maar je moet er zeker in blijven. Ik denk dat dat een actieve rol is die zeer belangrijk is om ervoor te zorgen dat alles waar ik verantwoordelijk voor ben binnen Indische Harentak stevig gezond blijft. Ik heb heel mijn leven tot nu toe tegen de wind gezeild. Zijnde in een sector die naar beneden gaat, lastige sluitingen, hoe of wat... Ik ben eigenlijk curieus of ik met de wind mee kan zeilen. En we gaan zien. We gaan kijken op welke manier zich dat uit en of zich dat ooit zal uiten. Maar als je zegt van ambitie, dan als er naast dit iets anders is, dan zou het andere volgens mij wel echt iets zijn dat mij afvraagt van, kan ik mee? En eerlijk, ik ben er weer al niet te positief over mezelf. Ik weet niet of dat dat effectief... Of dat ik misschien de...

de alfameil genoeg ben om daarin echt zwaar in te overleven. Maar aan de andere kant zou ik het heel mijn leven spijtig vinden om het niet geprobeerd te hebben. Dus ja, dat is twee. Drie. Ik ben nog jong, maar ik heb veel jongere ondernemers die schitterende ondernemende dingen doen, zoals jou en veel anderen die erop komen. Hetgeen dat ik hier nu doe, zoals ik zeg, doe ik als ik enigszins gewoon... De enige reden dat ik het doe, is om een beetje inspirerend te kunnen werken. Misschien voor andere jongeren. En als ik de inspiratie zie die jongeren nog bij mijn vader opdoen vandaag, dan vind ik dat inspirerend voor mezelf. Dus ik hoop wel voor mezelf dat met de wind meevaren. Als dat niet lukt, kan ik er op een of andere manier tien andere aanzetten om op een bepaalde manier... of te ondernemen of zich te ontplooien in hun leven en wat dan ze maar willen, dan ga ik daar maar duusper zijn achter. Ja, daarom ben ik ook dankbaar dat je dit wilt doen. Ik weet dat sommige topics niet gemakkelijk zijn om over te praten, maar je kunt er echt heel veel mensen mee inspireren. Jouw vader, hij leeft nog, hè? Ja, 85 dit jaar. Prachtig. Hoe is jullie band op vandaag en waar praten jullie ze over? In eerste instantie nog zeer economisch. Zijnde, waarover we dan maar praten. Hij is 85, maar als de cijfers toekomen, heeft hij ze rapper gezien dan ik. Hij zit in vergadering, pakt dat er nu de cijfers van deze maand toekomen. Dan moet je zeker zijn dat er onder WhatsApp toegekomen is van dat gezien, let op, wakker blijven, hoeveel. Ik vind hem nog steeds very sharp. Op vlak van cijfers volgt dat ook graag en is op dat vlak een perfect chairman voor de cigarsite. Daarnaast is mijn vader een zeer gezellig persoon en een fantastisch leuk persoon om bij te zitten en gewoon te passeren en een aperitief te pakken. en te luisteren naar zijn verhaal. Want die doet nog zodanig veel. Dat is echt iemand die overal naartoe reist en avonden doet en een feestje hier en volk ziet en dit en dat. Dus ik luister nog altijd vaak wat jij doet. En laat ons zeggen... Ja, wat hij ook doet voor mij, dat het belangrijk is, is in feite, ja, jammer voor de restaurateurs rond ons, maar hij heeft een restaurant waar ik mag roken. Zijnde bij hem thuis. En dus als er klanten of leveranciers komen, is het wel fantastisch om bij hem te zijn. Omdat je A, in een familiale sfeer komt, B, het is ook lekker, hè. C, je moet een sigaar roken achter het heen. Maar hij zit er zelf met zijn verhalen en zijn dingen. En dat is fenomenaal. Dus ja, we zijn nog niet in de fase. We hebben nog niet over de period after his legacy gesproken. En ik hoop wel dat we nog tijd gaan kunnen spenderen om daar actief over te spreken. Omdat ik vind van...

Dat zijn wel zaken die meespelen. Ik vind het tof om de kinderen een boekje te laten invullen en vragen te stellen aan opa. Dat is ook een vrij tof boekje. Ik kan dat echt aanraden als je kinderen hebt voor vragen die kinderen moeten stellen aan hun grootvader. Het zorgt voor veel inspiratie bij die kleine mannetjes, maar zelfs ook bij mij als ik dingen lees. Dingen die je te weten komt over je vader, over zijn jeugd, dat je gewoon niet weet omdat je dat als kind nooit vraagt of dat hij het aan je kind nooit wil zeggen. Maar je zegt dat wel aan zijn kleinkind. Ja. Dat is prachtig. 85 jaar en nog zo actief bezig zijn met van alles, dat vind ik heel chic. Dat je nog zo scherp bent op die leeftijd en nog zo hard aan het werken bent ook. Ja, toppie. Ik hoop dat jij dat ook mocht zijn op die leeftijd. Ja, dat is het. Het zijn grote voeten om te vullen. Dus uiteindelijk... Ik heb daar langs meegeschoven. Ik had zin in het begin. Ik zal nooit kunnen doen wat jij gedaan hebt. En ik zal ook nooit kunnen doen wat jij gedaan heeft. Maar... Tracht gewoon eigenlijk zelf je verhaal te schrijven en er geluk in mee te zijn. Voilà, absoluut. Wat is het beste advies dat je van je vader hebt gekregen? In eerste instantie was het, omdat je zegt, het beste advies van je... Grootvader had ik in mijn hoofd en die zei van, ga je geld gaan halen bij een bank en niet bij je leveranciers en je personeel. Bij wijze van spreken, zorg dat je altijd iedereen op tijd kunt betalen en als je geld nodig hebt, leen het bij een bank. En als je dat niet kunt, dan is het één dat je niet moet doen. En mijn vader vertaalt dat een beetje in, spring niet verder dan je stok lang is. Maar goed, we hebben altijd de discussie, hoe lang is die stok? Dus dat is lastig. Dus dat blijft een leuk advies. Nee, en een tweede advies dat hij heeft in zijn eigen jeugdigheid, is eigenlijk dat hij jong is gebleven door met jongeren te blijven omgaan. En ik heb dat zelf meegemaakt, waarin op een bepaald moment... Ja, mijn vrienden zijn nog altijd welkom. Iedereen is altijd welkom bij hem. Want soms was het zo... In Frankrijk hebben we een huisje, en in dat huisje... Kom maar af met je ma, en dit en dat. En op een gegeven moment kwam die vraag niet meer. En ik snapte het niet. Mag het niet meer gaan met mijn vrienden? En dan kwam het uit. En... Het was mijn nichtje die ging met haar vriendinnen. Ze is twaalf jaar jonger dan ik. Dus mijn generatie werd te oud voor hem. En hij ging dus liever met jongeren naar daar. En dat was even een shock dat ik zei, allee jong, is niet meer plezant met ons. Maar het houdt, ja, ik vind het wel. Je moet er natuurlijk mee kunnen omgaan, hé. Ik heb de stap moeten zetten van oudere broer van die next-gen'ers naar nonkel. En dat waren wel... Ik vind dat nogal zo'n vreemd... Confronteren, de stappen in mijn leven geweest. Maar ik heb wel mijn nonkelship gevonden. Waarbij je beseft van... You're not one of them. But you can still be with them. Prachtig, je bent een nieuw godfather. Nee. Nog niet, maar goed. Ik vind dat wel. Frit, je bent nu officieel mentor van mij en van de luisteraar. Als je nog één persoonlijke boodschap mag meegeven vanuit jouw rol als mentor, wat zal dat zijn? Maak het leven niet te moeilijk. En tracht echt je geluk te zoeken waar het voor je ligt op een gelijkwaarde manier. Ja...

Dat vind ik echt... En dat is als ondernemer, maar als mens, als vader, als kind, als broer, als whatever, kom je lastige momenten tegen. En door jezelf misschien wat beter te leren kennen, jezelf in vraag te stellen... denk ik ga je misschien sneller vinden wat er je gelukkig of ongelukkig maakt. En ja, dan probeer je dat te vermijden om net het andere wel te hebben. En als dat je dat kan vruchten geven, waardoor je zelf gelukkiger wordt, denk ik ga je dat uitstralen naar de wereld rondom je. En ga je volgens mij... We kunnen het een beter wereld maken, in een bepaalde manier. Gewoon van die kleine momenten genieten. Het uurtje. Het uurtje genieten met sigaar. En dan denk ik echt waar, als je die dingen in je draaiboek gaat zetten van elke dag, dan denk ik kun je ook op de juiste manieren ondernemen, werken. En je hebt ook meer rust in je hoofd om klaar te zien en om de juiste beslissingen volgens mij te nemen daarbinnen. Prachtig. Fred, dank je wel voor je tijd. Ik weet dat je op bepaalde dingen moet opletten, maar je hebt heel veel gegeven en daar ben ik heel dankbaar voor. Ik denk dat de luisteraar hier ook heel veel aan gaat hebben en dat het een inspirerend gesprek was. Wij gaan ons nu richten tot de community, waarin dan mensen hun eigen vragen kunnen stellen. En als jij, beste luisteraar... in een van de volgende gesprekken mee aan tafel wilt zitten en je eigen vragen wilt stellen aan de topondernemers die hier langskomen, dan het enige wat je moet doen is lid worden van de Business Mentor Club via de link in de beschrijving. Dank je wel voor het luisteren en dank je wel, Frederik. Met veel plezier.